Yüce Allah şöyle buyuruyor: Gök çatlayıp parçalandığında ve kapı kapı olduğunda... "Ve ezinet (kulak verdiğinde)" hakkında (biri) dedi ki: Bunun müfessirin kendi görüşü olduğu kanaatindeyiz; onu Allah'ın şu sözüne benzetti... (Bazıları cevabı) insanın karşılaşacağı sevap ve cezada görmüştür; sanki mana şudur: "Gök yarıldığında sevabı ve cezayı görürsün." Bize göre bu konuda doğru olan şudur: (İzâ'nın) cevabı hazfedilmiştir; muhatapların onun manasını bilmeleri sebebiyle ondan müstağni kalınarak terk edilmiştir. Sözün manası şudur: Gök yarıldığında insan, hayırdan ya da şerden önceden gönderdiğini görür. Bunu şu sözü açıklamıştır (yani: "Ey insan, sen Rabbine doğru çabalayıp durmaktasın, sonunda O'na kavuşacaksın").

قوله: {وأذنت} قال: ونرى أنه رأي ارتآه المفسر، وشبهه بقول الله تعالى: وفي يقول تعالى ذكره: إذا السماء تصدعت وتقطعت فكانت أبوابا قوله: فيما يلقى الإنسان من ثواب وعقاب، فكأن المعنى: ترى الثواب والعقاب إذا السماء انشقت والصواب من القول في ذلك عندنا: أن جوابه محذوف، ترك استغناء بمعرفة المخاطبين به بمعناه. ومعنى الكلام: إذا السماء انشقت رأى الإنسان ما قدم من خير أو شر، وقد بين ذلك قوله: ، وقوله: على معنى قوله:

( الإنشقاق : 1 ) ، ، ( الإنشقاق : 1 ) ( الإنشقاق : 1 ) ، ( الإنشقاق : 1 ( وقامت القيامة وخامسها : قال الكسائي : إن الجواب في قوله : إلى قوله :

Yani (gök) yarılıp çatladı, bulutlarla (yarıldı). "Gamâm", beyaz bulut gibidir. Ebû Sâlih de İbn Abbâs'tan böyle rivayet etmiştir. Hz. Ali'den (a.s.) şöyle dediği rivayet edilir: "Samanyolu'ndan yarılır." Ve dedi ki: "Samanyolu göğün kapısıdır." Bu, kıyametin şartlarından ve alametlerindendir.

أي انصدعت وتفطرت بالغمام والغمام مثل السحاب الأبيض وكذا روى أبو صالح عن بن عباس وروي عن علي عليه السلام قال : تشق من المجرة وقال : المجرة باب السماء وهذا من أشراط الساعة وعلاماتها

(İnşikāk sûresinin başında:) ...ve bu sûrede secde etti; namazdan ayrılınca onlara Rasûlullah'ın (s.a.v.) bu sûrede secde ettiğini haber verdi. Bunu Müslim ve Nesâî Mâlik yoluyla rivayet etmiştir. Buhârî de şöyle dedi: Bize Ebü'n-Nu'mân, ona Mu'temir, babasından, o Bekir'den, o da Ebû Râfi'den nakletti: "Ebû Hüreyre ile yatsı namazını kıldım; (İnşikāk'ı) okudu ve secde etti. Ona (bunu) sordum, dedi ki: 'Ebü'l-Kāsım'ın (s.a.v.) arkasında bu sûrede secde ettim; O'na kavuşuncaya kadar bu sûrede secde etmeye devam edeceğim.'" Buhârî bunu ayrıca Müsedded yoluyla da rivayet etmiş; Müslim, Ebû Dâvûd ve Nesâî de Süleymân b. Tarhân et-Teymî yoluyla nakletmişlerdir. Müslim ve Sünen sahipleri de Süfyân b. Uyeyne (Nesâî Süfyân es-Sevrî'yi de ekler) – Eyyûb b. Mûsâ – Atâ b. Mînâ – Ebû Hüreyre yoluyla şunu rivayet etmişlerdir: "Rasûlullah (s.a.v.) ile birlikte (İnşikāk'ta) secde ettik." Bu (gökteki yarılma) kıyamet günüdür.

و وقوله تعالى وهكذا رواه الترمذي < 3333 > عن العباس بن عبد العظيم العنبري عن عبد الرزاق به قال علي بن أبي طلحة عن ابن عباس فسجد فيها فلما انصرف أخبرهم أن رسول الله صلى الله عليه وسلم سجد فيها رواه مسلم < 578 > والنسائي < 2 / 161 > من طريق مالك به وقال البخاري < 766 > حدثنا أبو النعمان حدثنا معتمر عن أبيه عن بكر عن أبي رافع قال صليت مع أبي هريرة العتمة فقرأ وذلك يوم القيامة فسجد فقلت له فقال سجدت خلف أبي القاسم صلى الله عليه وسلم فلا أزال أسجد بها حتى ألقاه ورواه أيضا < 1078 > عن مسدد عن معتمر به ثم رواه < 768 > عن مسدد عن يزيد بن زريع عن التيمي عن بكر عن أبي رافع فذكره وأخرجه مسلم < 578 > وأبو داود < 1408 > والنسائي < 2 / 162 > من طرق عن سليمان بن طرخان التيمي به وقد روى مسلم < 578 > وأهل السنن < د 1407 ت 573 س 2 / 162 جه 1058 > من حديث سفيان بن عيينة زاد النسائي وسفيان الثوري كلاهما عن أيوب بن موسى عن عطاء بن ميناء عن أبي هريرة قال سجدنا مع رسول الله صلى الله تعالى عليه وسلم في و

Gök yarıldığında (1), Rabbine kulak verip boyun eğdiğinde ve buna layık kılındığında (2), yer uzatıldığında (3), içindekini dışarı atıp boşaldığında (4), Rabbine kulak verip boyun eğdiğinde ve buna layık kılındığında (5). "Gök yarıldığında": bulutlarla yarıldığında; nitekim "Göğün bulutlarla yarılacağı gün" buyrulmuştur. Hz. Ali'den (r.a.): Samanyolu'ndan yarılır. "Rabbine kulak verdiğinde": O'nu dinlediğinde; yani Allah onun yarılmasını dilediğinde kudretinin etkisine, emredene izin verip boyun eğen itaatkâr kimsenin boyun eğişi gibi boyun eğdiğinde. "Ve layık kılındığında": dinleyip boyun eğmeye layık kılındığında; "hakka bi-kezâ" denir, o da "mahkûk" ve "hakîk"tir. "Yer uzatıldığında": dağları ve tepeleri giderilerek düzlendiğinde. "İçindekini dışarı attığında": bağrındaki hazineleri ve ölüleri; "ve boşaldığında": boşalmak için son gücünü zorladığında, öyle ki içinde hiçbir şey kalmaz. "Rabbine kulak verdiğinde": atma ve boşalma hususunda; "ve layık kılındığında": izne. "İzâ"nın tekrarı, iki cümlenin her birinin kudretin ayrı bir türüne müstakil olarak delalet etmesi içindir. Cevabı ise ya belirsizlikle korkuyu büyütmek için, ya Tekvîr ve İnfitâr sûrelerinde geçenle yetinildiği için, ya da (sonraki) sözün ona delalet etmesi sebebiyle hazfedilmiştir.

بسم الله الرحمن الرحيم إذا السماء انشقت (1) وأذنت لربها وحقت (2) وإذا الأرض مدت (3) وألقت ما فيها وتخلت (4) وأذنت لربها وحقت (5) إذا السماء انشقت بالغمام كقوله تعالى: ويوم تشقق السماء بالغمام وعن علي رضي الله تعالى عنه: تنشق من المجرة. وأذنت لربها واستمعت له أي انقادت لتأثير قدرته حين أراد انشقاقها انقياد المطواع الذي يأذن للآمر ويذعن له. وحقت وجعلت حقيقة بالاستماع والانقياد يقال: حق بكذا فهو محقوق وحقيق. وإذا الأرض مدت بسطت بأن تزال جبالها وآكامها. وألقت ما فيها ما في جوفها من الكنوز والأموات وتخلت وتكلفت في الخلو أقصى جهدها حتى لم يبق شيء في باطنها. وأذنت لربها في الإلقاء والتخلي. وحقت للإذن أقصى جهدها حتى لم يبق شيء في باطنها. وأذنت لربها في الإلقاء والتخلي. وحقت للإذن وتكرير إذا لاستقلال كل من الجملتين بنوع من القدرة، وجوابه محذوف للتهويل بالإبهام أو الاكتفاء بما مر في سورتي «التكوير» و «الانفطار» أو لدلالة قوله.