Kaynaklar ve Yöntem

Kaynaklar

Kuran'ın Arapça metni ve sure/cüz/sayfa bilgileri Tanzil Projesi'nden (tanzil.net) alınır — açık lisanslı, değiştirilmeden, atıfla kullanılır.

Mealler: Türkçe için Elmalılı Hamdi Yazır (kamu malı), İngilizce için M. M. Pickthall (kamu malı), Almanca için Bubenheim & Elyas (Tanzil üzerinden, ücretsiz kullanım şartıyla) — üçü de Tanzil'in dijital nüshasından alınır.

Tefsirler

Tefsir metinleri OpenITI Corpus'tan (openiti.org) — klasik İslami metinleri dijitalleştiren akademik bir açık erişim projesinden — alınır. Lisans: CC BY-NC-SA 4.0, yalnızca ticari olmayan kullanım. Bu yüzden TafsirPrism şu an bağış destekli/ücretsizdir.

• Taberî — Câmiu'l-Beyân (9-10. yüzyıl)
• Zemahşerî — el-Keşşâf (12. yüzyıl)
• Fahreddin er-Râzî — Mefâtîhu'l-Gayb (12-13. yüzyıl)
• Kurtubî — el-Câmi' li-Ahkâmi'l-Kur'ân (13. yüzyıl)
• İbn Kesîr — Tefsîru'l-Kur'âni'l-Azîm (14. yüzyıl)
• Beydâvî — Envâru't-Tenzîl ve Esrâru't-Te'vîl (13. yüzyıl)

Ebüssuûd ve Elmalılı ileriki bir aşamada eklenecek. Bazı tefsir kaynakları (ör. altafsir.com'un kendi dijital derlemesi) kullanım şartlarını ihlal edeceği için bilinçli olarak kullanılmadı.

Nüzul Sebebi (Esbâb-ı Nüzûl)

Ayet sayfalarında, tefsir karşılaştırmasından önce, o ayetin hangi tarihî olay veya soru üzerine indiğini anlatan klasik rivayetler gösterilir. Bu, tefsirlerin ayetin İÇERİĞİNİ yorumlamasından farklıdır — burada sadece iniş vesilesi/bağlamı aktarılır, hüküm ya da yorum eklenmez.

• Vâhidî — Esbâbü'n-Nüzûl (öl. 468H)
• Süyûtî — Lübâbü'n-Nükûl fî Esbâbi'n-Nüzûl (öl. 911H)

Her ikisi de OpenITI Corpus üzerinden, tefsirlerle aynı CC BY-NC-SA 4.0 lisansıyla alınır. Bu klasik eserler Kur'an'ın her ayetini değil, yalnızca belgelenmiş bir iniş sebebi bulunan ayetleri kapsar — bu yüzden çoğu ayette bu bölüm hiç görünmez, bu beklenen bir durumdur, veri eksikliği değildir. Rivayet metinleri Arapça aslından TR/DE/EN'e doğrudan çevrilir (Arapça her zaman yanında görünür); şu an Fetih (48), Yâsîn (36), Âl-i İmrân (3) ve Bakara (2) sûreleri işlenmiştir, diğer sûreler kademeli olarak eklenecektir.

Yapay zekâ nasıl çalışır?

1. Getir: İlgili ayet için her tefsirden pasajlar bulunur.
2. Özet: Her tefsir için ayrı ayrı — görüş, dayanak ve birebir bir alıntı üretilir.
3. Doğrula: Üretilen alıntı, kaynak metinde gerçekten birebir geçiyor mu — kod ile kontrol edilir. Geçmiyorsa reddedilir, modele güvenilmez.
4. Karşılaştır: Yalnızca doğrulanmış özetlerden — ortak noktalar, farklar, dönemsel bağlam çıkarılır.
5. Günümüz bağlantısı: İhtiyatlı bir dille, kesin sonuç iddia etmeden.
6. Güvenlik filtresi: Kesinlik dili veya hassas konu tespit edilirse, içerik insan incelemesine düşer.