Taberî bu ayetin hangi münafık hakkında indiği konusunda müfessirlerin ihtilaf ettiğini nakleder; bazıları Cülâs b. Süveyd b. Sâmit'in 'Muhammed'in getirdiği hak ise biz eşekten daha şerliyiz' dediğini, sonra Allah'a yemin ederek bunu inkâr ettiğini rivayet eder, bazıları da Abdullah b. Ubey b. Selûl olduğunu söyler. Taberî kendi tercihini belirtirken hangi rivayetin doğru olduğuna dair kesin bilgi bulunmadığını, meselenin akılla da bilinemeyeceğini söyleyip Allah'ın ayette söylediği şekilde bırakılmasının doğru olduğunu belirtir. Ayrıca ayetteki 'hemm' (bir şeye niyetlenme) ifadesiyle ilgili de kimin kimi öldürmeyi tasarladığı konusunda farklı rivayetler nakleder.

قال أبو جعفر: والصواب من القول في ذلك عندنا أن يقال: إن الله تعالى أخبر عن المنافقين أنهم يحلفون بالله كذبا على كلمة كفر تكلموا بها أنهم لم يقولوها. وجائز أن يكون ذلك القول ما روي عن عروة أن الجلاس قاله، وجائز أن يكون قائله عبد الله بن أبي ابن سلول.

Bu metin, ayetin nüzul sebebi olarak Cülâs'ın küfür sözünü söyleyip sonra tövbe ettiği, münafıkların ise İslam'ı gösterdikten sonra küfürlerini açığa vurdukları ve Tebük dönüşünde Hz. Peygamber'e suikast girişiminde bulundukları (Akabe hadisesi) olayını aktarır. Ayrıca on beş kişinin gece Akabe'de Peygamber'i devesinden düşürmeye çalıştığı, ancak Huzeyfe'nin onları fark edip kovduğu rivayet edilir. Metin bu bağlamda, münafıkların yoksulluktan sonra ganimetlerle zenginleşmelerine ve Cülâs'ın azatlı kölesinin öldürülmesi üzerine Peygamber'in diyet ödemesine de değinir.

تواثق خمسة عشر منهم على أن يدفعوه عن راحلته إلى الوادي إذا تسنم العقبة بالليل ، فأخذ عمار بن ياسر بخطام راحلته يقودها وحذيفة خلفها يسوقها

Bu müfessire göre âyetteki tekil-çoğul kalıp uyumsuzluğu, çoğul lafızların tek bir kişiye (Cülâs gibi birine) hamledilmesinin asıl kaidesine aykırı olduğunu; bu nedenle âyetin, münafıklardan bir grubun Tebük dönüşünde Hz. Peygamber'i öldürmeye teşebbüs ettiklerine dair rivayete dayanılarak anlaşılmasının daha uygun olduğunu ifade eder. Bu kişiler toplanıp bu maksatla bir araya geldiklerinde nübüvvete dil uzatmış, Peygamber'i yalancılıkla ve peygamberliği sahtelikle iddia etmekle itham etmiş ve bu da küfür kelimesini söylemek anlamına gelmiştir. Ayrıca âyetteki 'fadl' ifadesinin iki yönden anlaşılabileceğini, dünya azabının da münafıkların küfrünün açığa çıkması hâlinde savaş ehli gibi muamele görmelerini içerebileceğini aktarır.

بل الأولى أن تحمل هذه الآية على ما روي : أن المنافقين هموا بقتله عند رجوعه من تبوك وهم خمسة عشر تعاهدوا أن يدفعوه عن راحلته إلى الوادي إذا تسنم العقبة بالليل

Kurtubî'ye göre bu ayet, Cilâs b. Süveyd ve Vedîa b. Sâbit'in Peygamber hakkında söyledikleri sözler ve yeminle inkâr etmeleri üzerine inmiştir; olayı Âmir b. Kays'ın ihbarıyla ve Cilâs'ın Allah'a yalvarıp tövbe etmesiyle bağlantılandırır. Ayrıca ayetin, kelime-i küfür sayılan sözlerin mahiyeti, münafıkların Akabe gecesinde Peygamber'i öldürmeye teşebbüs etmeleri ve zındığın tövbesinin kabulü konusundaki fıkhi ihtilaflar (Şâfiî ve Mâlik görüşleri) hakkındaki farklı rivayet ve görüşleri de nakleder.

فقال له عامر بن قيس : أجل والله إن محمدا لصادق مصدق وإنك لشر من حمار

İbn Kesîr, bu ayetin iniş sebebi hakkında farklı rivayetleri sıralar; Cülâs b. Süveyd'in kızkardeşinin kocasını öldürmeye kalkışması, Abdullah b. Übey'in Peygamber'i öldürmeye yeltenmesi, bazılarının Abdullah b. Übey'i taçlandırmak istemesi ve Tebük Gazvesi'nde münafıklardan bir grubun Peygamber'e suikast düzenlemeye teşebbüs etmesi gibi rivayetler zikredilir. Bu görüşlerden Cülâs kıssası Buhârî'de rivayet edildiği için öne çıkar ve onun tövbe ettiği belirtilir.

قيل أنزلت في الجلاس بن سويد وذلك أنه هم بقتل ابن امرأته حين قال لأخبرن رسول الله صلى الله عليه وسلم

Beydâvî'ye göre bu ayette Peygamber'e kâfirlerle kılıçla, münafıklarla ise delil ikame etme ve hadleri uygulama yoluyla cihad etmesi emredilmiştir. Ayet, Cilâs b. Süveyd'in Tebük seferi dönüşünde küfür sözü söylediğini yemin ederek inkâr etmesi, ancak gerçekte böyle söylemiş olması olayına işaret eder; münafıkların Peygamber'e suikast girişiminde bulunduklarına da atıfta bulunulur. Ayrıca Allah'ın ve Resulü'nün lütfuyla onları zenginleştirdiği, buna rağmen nankörlük ettikleri belirtilir.

فقال الجلاس بن سويد: لئن كان ما يقول محمد لإخواننا حقا لنحن شر من الحمير