Bu metinde Taberî, ayetteki münafığın sadakasının Safvan (kaygan kaya) üzerindeki toprağa benzetildiğini açıklar; sağanak yağmurun toprağı silip kayayı çıplak bırakması gibi, riya ile yapılan infak da kişiye ahirette hiçbir sevap bırakmaz. Bu kimse malını insanlara gösteriş için, Allah'a ve ahiret gününe iman etmeden infak eder; niyeti Allah'ın rızası değil, halkın övgüsüdür. Sonuçta böyle kimseler kıyamet günü dünyada kazandıklarından hiçbir fayda göremezler, çünkü amelleri sadece riya ve insanların takdiri içindir.

يعني به الذين ينفقون أموالهم رئاء الناس، ولا يؤمنون بالله ولا باليوم الآخر، يقول: لا يقدرون يوم القيامة على ثواب شيء مما كسبوا في الدنيا؛ لأنهم لم يعملوا لمعادهم ولا لطلب ما عند الله في الآخرة، ولكنهم عملوه رئاء الناس وطلب حمدهم

Verilen metin yalnızca 'يوم القيامة' (kıyamet günü) ifadesinden ibarettir; Zemahşerî'ye atfedilen bu parça herhangi bir açıklama, gerekçelendirme veya yorum içermemektedir.

يوم القيامة

Râzî'ye göre âyette geçen 'ibtal' (sadakayı iptal etme), sevabın önce sabit olup sonra men ve eziyetle yok edilmesi anlamında değil; amelin başından itibaren batıl olarak vaki olması anlamındadır. Yani riya ile yapılan sadaka, tıpkı men ve eziyetle bozulan sadaka gibi, zaten Allah rızası için yapılmadığından baştan itibaren geçersizdir; sonradan sevap kazanıp da bunun silinmesi söz konusu değildir. Bu yorum, Mu'tezile'nin sevabın önce hâsıl olup sonra iptal edildiği görüşünü reddetmek içindir.

الوجه الثاني : أن يكون المراد بالإبطال أن يؤتي بها على وجه يوجب الثواب ، ثم بعد ذلك إذا اتبعت بالمن والأذى صار عقاب المن والأذى مزيلا لثواب تلك الصدقة ، وعلى هذا الوجه ينفعهم التمسك بالآية

Kurtubî'ye göre bu ayet, sadakanın sevabının başa kakma (men) ve eziyet ile geçersiz kılınmasını konu edinir; bu iptal, kişinin diğer hasenatını değil sadece o sadakanın sevabını kapsar. Cumhur ulemaya göre Allah'ın men veya eza edeceğini bildiği sadaka kabul edilmez; bir başka görüşe göre ise melek bu sadakayı yazmaz. Riyakârın hali de, üzerinde toprak bulunan düz kayaya (safvân) benzetilmiş, sağanak yağmurun toprağı götürüp kayayı çıplak bırakması gibi, men-eza-riya da niyetin âhirette ortaya çıkmasıyla sevabı boşa çıkarır.

قال جمهور العلماء في هذه الآية : إن الصدقة التي يعلم الله من صاحبها أنه يمن أو يؤذي بها فإنها لا تقبل وقيل : بل قد جعل الله للملك عليها أمارة فهو لا يكتبها وهذا حسن

İbn Kesîr'e göre bu ayet, sadakanın minnet ve eziyetle iptal edileceğini bildirir; sadaka sevabı bu minnet ve eziyet günahına denk gelmez. Riya ile yapılan infak, sırf insanlara övülmek, şöhret kazanmak veya cömert diye anılmak gibi dünyevi amaçlarla yapılıp Allah rızası gözetilmediği için, minnet ve eziyetle sadakayı boşa çıkarmak buna benzetilmiştir. Bu durum, üzerindeki toprağı şiddetli yağmurun süpürüp götürdüğü ve dümdüz, kupkuru bıraktığı kaygan bir kayaya (safvân) benzetilmiştir; riyakârların amelleri de görünüşte insanlara bir şeymiş gibi gözükse de Allah katında tıpkı böyle yok olup gider.

فأخبر أن الصدقة تبطل بما يتبعها من المن والأذى فما يفي ثواب الصدقة بخطيئة المن والأذى ثم قال تعالى أي لا تبطلوا صدقاتكم بالمن والأذى كما تبطل صدقة من راءى بها الناس

Beydâvî, Allah yolunda harcayıp da bunu insanlara gösteriş için yapan ve Allah'a, ahiret gününe inanmayan kişinin durumunu, üzerinde toprak bulunan düz bir kayaya şiddetli bir yağmurun çarpıp onu tertemiz bırakması örneğiyle açıklar. Bu kişinin infakı da yağmurun toprağı silip götürmesi gibi tamamen yok olur, ondan hiçbir fayda ve sevap kalmaz. Ayrıca ayette kâfirlere yönelik bir tariz (dolaylı kınama) bulunduğunu, riya, minnet ve eziyetin kâfirlerin sıfatlarından olduğunu, müminin bunlardan kaçınması gerektiğini belirtir.

فمثله أي فمثل المرائي في إنفاقه. كمثل صفوان كمثل حجر أملس. عليه تراب فأصابه وابل مطر عظيم القطر. فتركه صلدا أملس نقيا من التراب. لا يقدرون على شيء مما كسبوا لا ينتفعون بما فعلوا رئاء ولا يجدون له ثوابا