وَإِذْ أَنجَيْنَٰكُم مِّنْ ءَالِ فِرْعَوْنَ يَسُومُونَكُمْ سُوٓءَ ٱلْعَذَابِ يُقَتِّلُونَ أَبْنَآءَكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِسَآءَكُمْ وَفِى ذَٰلِكُم بَلَآءٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَظِيمٌ

“And (remember) when We did deliver you from Pharaoh's folk who were afflicting you with dreadful torment, slaughtering your sons and sparing your women. That was a tremendous trial from your Lord.” — M. M. Pickthall

Tafsirs

AI-generated
Taberî9-10. c.✓ Citation verified

Taberî bu ayette Allah'ın, Peygamber'in hicret ettiği yerdeki Yahudilere hitap ederek Musa'ya söyledikleri o sözü, gördükleri ayet ve ibretlerden, kendilerine önceden verilen nimetlerden sonra yaptıklarını hatırlamalarını emrettiğini belirtir. Ayrıca ayette geçen fiillerin (yüzbihûn, yaktulûn gibi) neden vav harfi olmadan geldiğini, bunun kendilerine yapılan azabın niteliklerini tafsilatlandırmak amacına bağlı olduğunu açıklar.

وهم الذين كانوا على منهاجه وطريقته في الكفر بالله من قومه. الذكور من أولادهم ولم تدخل الواو في المواضع التي لم تدخل فيها لأنه أريد بقوله: {يذبحون} وبقوله: {يقتلون} تبيينه صفات العذاب الذي كانوا يسومونهم
Beydâvî13. c.✓ Citation verified

Beydâvî'ye göre bu ayetler, İsrailoğulları'nın Firavun ailesinin zulmünden kurtarılışını ve Musa'nın Tur'da otuz gece geçirip buna on gece daha eklenerek kırk geceye tamamlanan bekleyişini anlatır. Bu süre içinde Musa, kardeşi Harun'u kavmine halife tayin etmiş, onu ıslah etmeye ve bozguncuların yoluna uymamaya çağırmıştır. Otuz günün oruç ve ibadetle, ilave on günün ise Tevrat'ın indirilmesi ve Allah'ın Musa ile konuşmasıyla geçtiği rivayet edilmektedir.

روي: أنه عليه السلام وعد بني إسرائيل بمصر أن يأتيهم بعد مهلك فرعون بكتاب من الله فيه بيان ما يأتون وما يذرون، فلما هلك فرعون سأل ربه فأمره الله بصوم ثلاثين، فلما أتم أنكر خلوف فيه فتسوك، فقالت الملائكة كنا نشم منك رائحة المسك فأفسدته بالسواك، فأمره الله تعالى أن يزيد عليها عشرا

Comparison

Common ground

İki müfessir de ayeti İsrailoğulları'nın kıssasının bir parçası olarak ele alır ve geçmişteki nimet/imtihan sürecinin hatırlatılmasına odaklanır; her ikisi de dil/belağat tahliline (fiil yapıları, cümle bağlantıları) başvurur.

Differences

Taberî daha çok dilbilimsel/gramatik analiz üzerinden azabın niteliklerinin tafsilatlandırılmasına odaklanırken, Beydâvî kıssanın anlatısal detaylarına (Musa'nın Tur'daki kırk gecesi, Harun'un halifeliği, oruç ve ibadet rivayetleri) daha fazla yer verir. Bu fark, Taberî'nin tefsir yönteminde nakil ve dil tahliline verdiği önceliğin, Beydâvî'nin ise rivayet malzemesini dil tahliliyle harmanlayan daha sentezci yaklaşımının yansımasıdır.

Historical context

Taberî erken dönem tefsir geleneğinde nakil ve dil analizini esas alırken, Beydâvî daha sonraki dönemde bu birikimi rivayet detaylarıyla zenginleştirerek anlatıyı daha bütünlüklü bir kıssa hâline getirmiştir; temel çerçeve (hatırlatma ve imtihan teması) sabit kalmış, anlatım tarzı zenginleşmiştir.

Modern connection

Bu ayetler, geçmişten ders çıkarmanın ve verilen nimetler karşısında sabır ve şükürle sorumluluk almanın önemine işaret edebilir. Musa'nın kavmini ıslaha çağırması, toplumsal dayanışma ve yapıcı liderlik bilincinin güncel hayatta da değerli bir tutum olduğunu hatırlatabilir. İbadet ve bekleyiş süreçlerindeki sabır teması, günümüzde de kişisel gelişim ve ihlas arayışına ilham verebilir.

AI analysis — not a fatwa or ruling, not yet reviewed by a scholar