Taberî'ye göre ayet, Peygamber'e (sav) muhataplarına şu ifadeyi söylemesini emretmektedir: bu ayetler basiret (hüccet ve delil) taşımaktadır; kim bu delillerle hidayeti sapkınlıktan, imanı küfürden ayırt eder ve Allah'ın birliğine, elçisine iman ederse bunun faydası kendisine döner. Kim de bu delillere körlük edip iman etmezse zararı da yine kendisine döner. Peygamber'in görevi ise insanları gözetleyip amellerini saymak değil, sadece kendisine gönderilen mesajı tebliğ etmektir; asıl gözetleyici ve hiçbir şeyi gözden kaçırmayan Allah'tır.

يعني بالبصيرة: الحجة البينة الظاهرة كما حدثني يونس، قال: أخبرنا ابن وهب، قال: قال ابن زيد، في قوله: قال: " البصائر: الهدى، بصائر في قلوبهم لدينهم، وليست ببصائر الرءوس.

Bu müfessire göre âyet, kulun fiil ve terkte müstakil olduğunu, hiçbir engelin bulunmadığını açıkça ifade eder; bu da kulun fiilinin Allah tarafından yaratılmadığına delalet eder, zira yaratılmış olsaydı kul onda müstakil olamazdı. Ayrıca âyetteki 'basâir' kelimesi kalpte hasıl olan tam idraki ifade eder ve önceki âyetler kendileri basiret olmadığı halde, kuvvet ve azametlerinden dolayı basiret kazandırdıkları için bu isimle anılmıştır. Âyet, Resûl'e ait olan kısım (tebliğ ve davet) ile Resûl'e ait olmayan kısmı (iman veya küfrü seçme, ki bu kulun ihtiyarına aittir) birbirinden ayırt eder.

وهذا تصريح بكون العبد مستقلا بالفعل والترك ، وأنه لا مانع له البتة من الفعل والترك ، وذلك يدل على أن فعل العبد غير مخلوق لله تعالى إذ لو كان مخلوقا لله تعالى لما كان العبد مستقلا به

Kurtubî, âyette geçen 'basîret' kelimesini açık ve zâhir hüccet/delil olarak açıklar; delilin 'gelme' fiiliyle vasıflanmasını, onun önemini vurgulamak için gaib bir şeyin gelmesi gibi tasvir edilmesine bağlar. Ayrıca 'ben sizin üzerinize hafîz (koruyucu/gözetici) değilim' ifadesini, Peygamber'in insanları helâk olmaktan koruma veya Allah azabından koruma göreviyle görevlendirilmediği, sadece Rabbinin risâletlerini tebliğ eden bir elçi olduğu şeklinde yorumlar. Zeccâc'dan naklen bu âyetin savaş farz kılınmadan önce indiğini, sonra putlara tapmaktan onları kılıçla men etmekle emrolunduğunu belirtir.

يعني بالبصيرة الحجة البينة الظاهرة ووصف الدلالة بالمجيء لتفخيم شأنها إذ كانت بمنزلة الغائب المتوقع حضوره للنفس

Beydâvî'ye göre 'basâir', nefis için beden için göz gibi olan delillerdir; bunlar hakkı açığa çıkarıp gösterdiği için bu adı almıştır. Kim hakkı görüp iman ederse bunun faydası kendisine, kim de ondan kör olup sapıtırsa bunun vebali de kendisine aittir; Peygamber (a.s.) sadece uyarıcıdır, gerçek gözetici ve amellerin karşılığını veren Allah'tır. 105. ayette 'derastu' kelimesinin farklı kıraatleri (dârasta, düriset, deraset vb.) ele alınarak bunların 'öğrendin/eskidi/Ehl-i Kitap'la müzakere ettin' gibi çeşitli anlamlara geldiği belirtilir ve ayetlerin çeşitlendirilmesinin (tasrîf) amacının hakkı ilim ehline açıklamak olduğu vurgulanır.

فمن أبصر أي أبصر الحق وآمن به. فلنفسه أبصر لأن نفسه لها. ومن عمي عن الحق وضل. فعليها وباله. وما أنا عليكم بحفيظ وإنما أنا منذر والله سبحانه وتعالى هو الحفيظ عليكم يحفظ أعمالكم ويجازيكم عليها

Zemahşerî'ye göre basiret, gözün görmesini sağlayan ışık gibi kalbin idrak etmesini sağlayan nurdur ve burada vahiyden gelen, Allah hakkında caiz olan ve olmayan şeylere dikkat çeken bir hakikat anlamındadır. Gören kimse bundan kendi nefsi için fayda görür, kör olan ise kendi nefsine zarar verir. Peygamber'in görevi insanların amellerini kaydetmek ve karşılığını vermek değil, sadece tebliğ eden, uyaran ve nasihat eden biri olmaktır.

والبصيرة نور القلب الذي به يستبصر ، كما أن البصر نور العين الذي به تبصر

İbn Kesîr'e göre Şuayb kavmi ona alaycı bir şekilde 'namazın mı sana bunu emrediyor' diyerek sitem etmişlerdir. Peygamberin görevi sadece tebliğ etmektir, kimseye zorla hidayet vermek onun elinde değildir; hidayet ve dalalet Allah'ın dilemesiyle olur.

قالوا يا شعيب