Zemahşerî'ye göre ayetteki 'fecee' (fâcia/ansızın oluş) ifadesi, kullara bir sıkıntıdan sonra rahmet verildiğinde onların hemen, sıkıntının izleri henüz üzerlerinden silinmeden hile ve tuzak kurmaya koşuştuklarını gösterir. Ayetin anlamı, Allah'ın onların cezasını, onlar İslam'ın nurunu söndürmek için ne yapacaklarını tasarlamadan önce hazırlamış olmasıdır; bu da gizli sandıkları şeyin Allah'tan gizli kalmadığını ve Allah'ın onlardan intikam alacağını bildirir. Bazı kıraatlerde fiil 'te' ve 'ye' harfleriyle okunmuştur, ayrıca onların hilesinin 'falan yıldızın doğuşuyla sulandık' demeleri olduğu da söylenmiştir.

دلت على ذلك كلمة المفاجأة ، كأنه قال : وإذا رحمناهم من بعد ضراء فاجئوا وقوع المكر منهم ، وسارعوا إليه قبل أن يغسلوا رؤوسهم من مس الضراء

Bu müfessire göre ayette geçen 'mekr' kavramı, kâfirlerin Allah'ın nimetlerini (yağmur gibi) yıldızlara, tabiat olaylarına veya putlara nispet ederek O'nun ayetlerini yalanlamalarını ifade eder; bu bir tür hile ile hakikati gizlemedir. Allah'ın bu mekre karşılık vermesi de iki şekilde tezahür eder: ahirette şiddetli azap ve dünyada rezillik, ayrıca meleklerin onların kötü niyetlerini kaydedip kıyamette ifşa etmesi.

سمي تكذيبهم بآيات الله مكرا ، لأن المكر عبارة عن صرف الشيء عن وجهه الظاهر بطريق الحيلة ، وهؤلاء يحتالون لدفع آيات الله بكل ما يقدرون عليه من إلقاء شبهة أو تخليط في مناظرة أو غير ذلك من الأمور الفاسدة

Kurtubî'ye göre ayette geçen 'rahmet tattırma' ifadesi, insanlara sıkıntı ve darlıktan sonra bolluk ve genişlik verilmesini ifade eder; ancak bu nimete karşılık insanların ayetler hakkında hile ve alay ile karşılık vermeleri söz konusudur. Müfessir, 'إذا لهم مكر' ifadesindeki 'مكر'in Peygamber'e ve elçilere (koruyucu meleklere) yönelik bir hile olduğunu belirtir ve bu hilenin cezasının, kendilerine gelen azabın onları helak etmede kendi hilelerinden daha hızlı olması şeklinde tecelli ettiğini aktarır. Ayrıca Ebu Süfyan'ın Peygamber'den yağmur duası istemesi, duası kabul olduğu halde iman etmemesi olayı, bu 'mekr'in bir örneği olarak nakledilir.

إذا لهم على قول الخليل وسيبويه ابتداء وخبر ( مكرا ) على البيان أي أعجل عقوبة على جزاء مكرهم أي ان ما يأتيهم من العذاب أسرع في إهلاكهم مما أتوه من المكر

İbn Kesîr, Mücahid'in görüşünü nakletmiş; ilgili tavrın istihza ve tekzip anlamına geldiğini belirtmiştir. Ardından Allah'ın kâfirlere/müsrimlere mühlet vermesinin aslında bir istidrâc (yavaş yavaş azaba yaklaştırma) olduğunu, kişi cezalandırılmayacağını zannederken ansızın yakalanacağını açıklamıştır. Kerîm kâtiplerin (melekler) insanın yaptığı her şeyi yazıp kaydettiğini, sonra bunun gayb ve şehadet âlimi olan Allah'a arz edileceğini ve büyük-küçük her amelin karşılığının verileceğini ifade etmiştir.

قال مجاهد إستهزاء وتكذيب كقوله أي أشد استدراجا وإمهالا حتى يظن الظان من المجرمين أنه ليس بمعذب وإنما هو في مهلة ثم يؤخذ على غرة منه

Beydâvî'ye göre ayet, Mekke halkının kıtlık ve hastalık gibi bir sıkıntıdan sonra kendilerine bolluk ve sağlık verildiğinde hemen Allah'ın ayetlerine karşı hile ve tuzak kurmaya başladıklarını anlatır; onlara verilen cevap ise Allah'ın hilelerinden daha hızlı tedbir aldığıdır. 'İzâ' şart edatının cevabında gelen 'fâcee' ifadesi onların hilelerinin ne kadar hızlı ve ani geliştiğine işaret eder. Allah'ın 'mekr'i ise ya bir istidraç (mühlet verip yakalama) ya da onların mekrine karşı bir cezadır.

قيل قحط أهل مكة سبع سنين حتى كادوا يهلكون ثم رحمهم الله بالحيا فطفقوا يقدحون في آيات الله ويكيدون رسوله. قل الله أسرع مكرا منكم قد دبر عقابكم قبل أن تدبروا كيدكم

Bu müfessire göre Allah, müşriklere sıkıntı ve darlıktan sonra bir rahmet (ferahlık, bolluk) tattırdığında, onlar bunu alay ve yalanlama vesilesi yaparak Allah'ın ayetleri hakkında hile ve düzenler kurarlar. Allah ise bu hilelerine karşılık daha hızlı bir tuzak/ceza kurucusudur; melekler insanların bu hilelerini yazmaktadır. Ayrıca müşriklerin darlık anında sadece Allah'a yalvarıp kurtulunca yine şirke döndükleri anlatılır.

استهزاء وتكذيب