وَأَدْخَلْنَٰهُ فِى رَحْمَتِنَآ إِنَّهُۥ مِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ
“Und Wir ließen ihn in Unsere Barmherzigkeit eingehen. Gewiß, er gehört zu den Rechtschaffenen.” — Bubenheim & Elyas
Taberî'ye göre bu ayette Allah, Lût'u kavmine indirdiği azap ve beladan kurtararak rahmetine dahil etmiştir. Lût'un, Allah'a itaat eden, emir ve nehyine uyup isyan etmeyen kimselerden olduğu belirtilmektedir. İbn Zeyd ise ayetteki bir ifadeyi 'İslam' anlamında yorumlamıştır.
وأدخلنا لوطا في رحمتنا بإنجائنا إياه مما أحللنا بقومه من العذاب والبلاء، وإنقاذناه منه. يقول: إن لوطا من الذين كانوا يعملون بطاعتنا وينتهون إلى أمرنا ونهينا ولا يعصونناRâzî'ye göre ayette geçen 'rahmet' kelimesi için iki görüş nakledilmektedir: Mukâtil'e göre rahmet nübüvvettir, çünkü Allah onu nübüvvete layık gördüğü için rahmetine dahil etmiştir ki bu hakkı yerine getirsin. İbn Abbas ve Dahhâk'a göre ise rahmet, mükafat/sevaptır. Râzî ayrıca kendi ihtimalini de ekler: Allah kendisine hikmet ve ilim verip kötü arkadaşlardan kurtulunca üzerine keşif kapıları açılmış ve ilahi nurlar tecelli etmiştir; asıl rahmet budur.
ويحتمل أن يقال : إنه عليه السلام لما آتاه الله الحكم والعلم وتخلص عن جلساء السوء فتحت عليه أبواب المكاشفات وتجلت له أنوار الإلهية وهي بحر لا ساحل له وهي الرحمة في الحقيقةKurtubî bu metinde 'rahmet' kelimesinin tefsirinde farklı görüşleri nakletmektedir: bazılarına göre bu rahmet nübüvvettir, bazılarına göre İslam'dır, bazılarına göre cennettir, bazılarına göre ise Peygamber'in kavminden kurtarılmasıdır.
في النبوة وقيل : في الاسلام وقيل : الجنة وقيل : عني بالرحمة إنجاءه من قومهVerilen metin, ayet hakkında herhangi bir tefsir içeriği barındırmıyor; sadece 'الآيات' (ayetler) ibaresine yapılan bir başlık/işaret niteliğinde kısa bir ifade yer alıyor.
< الآياتBeydâvî'ye göre Lût'a verilen 'hükm', hikmet, nübüvvet veya taraflar arasında hüküm verme yetkisi anlamına gelir; 'ilim' ise peygamberlere gerekli olan bilgidir. Kendisinin kurtarıldığı 'karye' Sedom (Sodom) şehridir ve bu şehir 'habâis' (çirkin işler) ile nitelendirilmiştir ki bu, livâta (eşcinsellik) fiiline işaret eder. Şehrin bizzat kötü iş yapan bir özne gibi tasvir edilmesi, mecaz yoluyla halkının fiillerinin şehre isnad edilmesiyle açıklanır.
التي كانت تعمل الخبائث يعني اللواطة وصفها بصفة أهلها أو أسندها إليها على حذف المضاف وإقامتها مقامهGemeinsamkeiten
Müfessirler ayette geçen 'rahmet' kavramının Lût'a verilen özel bir lütuf olduğu noktasında birleşir; bu lütfun peygamberlik, ilim, kavminden/azaptan kurtarılma gibi somut tezahürleri olduğu paylaşılan bir vurgudur.
Unterschiede
Taberî ve İbn Zeyd rivayet temelli olarak rahmeti kurtuluş ve İslam'a bağlarken, Râzî nakledilen görüşlere (nübüvvet, mükafat) kendi işârî yorumunu (marifet ve ilahi nur tecellisi) ekler; Kurtubî ise nübüvvet, İslam, cennet ve kurtuluş gibi çoklu görüşleri sırf nakletmekle yetinir. Beydâvî dil ve belagat odaklı bir okumayla 'hükm' ve 'ilim' kavramlarını ayrıştırır ve şehrin kötülükle özdeşleştirilmesini mecaz yoluyla açıklar; İbn Kesîr'in metninde ise tefsir içeriği bulunmamaktadır.
Historischer Kontext
Erken dönem tefsirinde (Taberî) rivayet ağırlıklı sade bir kurtuluş-itaat vurgusu görülürken, sonraki dönemlerde (Râzî, Kurtubî) görüşler çoğullaşmış, dil ve işârî katmanlar eklenmiştir; Beydâvî'de ise dilbilimsel/belagat temelli sistematik bir yaklaşım öne çıkar. Bu, tefsir usulünün rivayetten dil ve mana tahliline doğru zenginleştiğini gösterir, ancak temel kurtuluş-rahmet teması sabit kalmıştır.
Bu çeşitli okumalar, zorluk anlarında sabır ve itaatin ilahi lütfa vesile olabileceği düşüncesini hatırlatır. Kötü çevre ve alışkanlıklardan uzak durup ilim ve hikmetle yol almak, kişisel ve toplumsal huzura katkı sağlayan yapıcı bir tutum olarak değerlendirilebilir. Ayrıca farklı yorumların bir arada nakledilmesi, ilim geleneğinde hoşgörülü bir çoğulculuğun mümkün olduğuna işaret eder.
KI-Analyse — keine Fatwa oder Urteil, noch nicht durch Fachprüfung freigegeben