Zemahşerî bu ayette gemi delme fiilinin şart cümlesinin cezası olarak, çocuğun öldürülmesinin ise şartın kendisine bağlı bir unsuru olarak yapılandırıldığını belirtir. İki olay arasındaki farkın nedeni, gemiye binmenin hemen ardından delme işleminin gelmemesi, oysa öldürmenin çocuğa rastlamayı hemen takip etmesidir. Ayrıca 'zâkiye/zekiyye' kıraatlerinin, ya Musa'nın onu günahsız görmesi ya da henüz büluğa erişmemiş küçük bir çocuk olması sebebiyle günahtan temiz olma anlamına geldiğini açıklar.

لأن خرق السفينة لم يتعقب الركوب ، وقد تعقب القتل لقاء الغلام . وقرىء : ( زاكية ) و ( زكية ) ، وهي الطاهرة من الذنوب

Bu metinde Râzî, âyetteki 'zâkiye/zekiyye' kıraat farkını ve anlam nüanslarını ele almakta; Kesâî'ye göre bu iki kelimenin eşanlamlı olup 'temiz' demek olduğunu, Ebû Amr'a göre ise 'zâkiye'nin hiç günah işlememiş, 'zekiyye'nin günah işleyip tövbe etmiş kimseyi ifade ettiğini nakletmektedir. Ayrıca Musa'nın (a.s.) cana kıymayı ancak kısas sebebiyle mümkün görmesinin zâhirî anlamı üzerinde durulmuş, bunun tam bir kural olmadığı, başka sebeplerle de kanın helal olabileceği belirtilmiştir. Son olarak 'nükr' kelimesinin 'imr'den daha çirkin bir hal ifade ettiği, çünkü çocuğun öldürülmesinin gemiye verilen zarardan daha kesin bir telef oluşu bakımından daha çirkin olduğu açıklanmıştır.

قال الكسائي : الزاكية والزكية لغتان ومعناهما الطاهرة ، وقال أبو عمرو الزاكية التي لم تذنب والزكية التي أذنبت ثم تابت

Kurtubî, Hızır'ın öldürdüğü çocuğun (gulâm) yaşı meselesini ele alır; İbn Abbas'tan gelen rivayetlerde bu çocuğun oyun oynayan çocuklarla birlikteyken alınıp boğazlandığı, hatta kürek kemiğinde 'kâfir, Allah'a asla iman etmeyecek' yazılı bulunduğu nakledilir. Bazı âlimler ise 'gulâm' kelimesinin Araplarda yetişkin gençler için de kullanıldığını, dolayısıyla bunun küçük bir çocuk olmayabileceğini şiirlerden örnekler getirerek savunmuştur. Ayrıca bir başka rivayette bu çocuğun yeryüzünde bozgunculuk yaptığı, anne-babasına yalan yeminler ederek onları koruma altına aldığı belirtilir.

ثم خرجا من السفينة فبينما هما يمشيان على الساحل إذ أبصر الخضر غلاما يلعب مع الغلمان فأخذ الخضر رأسه بيده فاقتلعه بيده فقتله قال له موسى : قال : وهذه أشد من الأولى الآية غضب الخضر واقتلع كتف الصبي الأيسر وقشر اللحم عنه وإذا في عظم كتفه مكتوب : كافر لا يؤمن بالله أبدا

İbn Kesîr, hızır'ın (Musa'nın yol arkadaşının) öldürdüğü çocuğun bir köyde diğer çocuklarla oynayan, aralarında en güzel, en yakışıklı ve en aydınlık yüzlü olan bir genç olduğunu, onu bilhassa seçip öldürdüğünü belirtir. Bu olayın nasıl gerçekleştiğine dair başını kesme, taşla ezme veya elle koparma gibi farklı rivayetler nakledilir. Musa bunu gördüğünde, ilk olaydan (gemiyi delme) daha da şiddetli bir şekilde bunu kınamış ve henüz büluğa erişmemiş, hiçbir günah işlememiş masum bir çocuğun öldürülmesinin açık bir kötülük olduğunu söylemiştir.

وقد تقدم أنه كان يلعب مع الغلمان في قرية من القرى وأنه عمد إليه من بينهم وكان أحسنهم وأجملهم وأضوأهم فقتله وروى أنه أحتز رأسه وقيل رضخه بحجر وفي رواية أقتلعه بيده والله أعلم فلما شاهد موسى عليه السلام هذا أنكره أشد من الأول

Beydâvî bu ayette Hızır'ın çocuğu öldürmesini ve Musa'nın buna itirazını ele alır. 'Zekiyye' kelimesinin 'zâkiye'den daha beliğ olduğunu, zâkiyenin hiç günah işlememiş, zekiyyenin ise günah işleyip affedilmiş kişi anlamına geldiğini belirtir; çocuğun küçük yaşta olup henüz büluğa ermediği veya öldürülmeyi gerektirecek bir günah işlemediği için bu kelimenin tercih edildiğini söyler. Ayrıca öldürmenin ancak had veya kısas yoluyla mübah olabileceğine, oysa burada ikisinin de söz konusu olmadığına dikkat çeker.

وقال أبو عمرو الزاكية التي لم تذنب قط والزكية التي أذنبت ثم غفرت، ولعله اختار الأول لذلك فإنها كانت صغيرة ولم تبلغ الحلم أو أنه لم يرها قد أذنبت ذنبا يقتضي قتلها

Taberî, 'nefsen zâkiye' ifadesindeki kıraat farkını ele alır: Hicaz ve Basra kıraatinde 'zâkiye' hiç günahı olmayan, günah işlememiş temiz kişi anlamındadır; Kûfe kıraatinde ise 'zekiyye' tövbe etmiş, günahları bağışlanmış kişi anlamına gelir. Kendisi ise iki kelime arasında Arap dilinde bir fark bulunmadığını, ikisinin de günah işlememiş kişi anlamına geldiğini tercih eder ve her iki kıraatle okuyanın da doğru olduğunu belirtir.

معنى الزكية والزاكية واحد، كالقاسية والقسية