Bu müfessire göre ayetteki 'iki taife'den biri Ebû Süfyân'ın kervanıyla temsil olunan, silahsız ve savaşsız olan taife (ticaret kervanı), diğeri ise Ebû Cehil ile Kureyş savaşçılarından oluşan silahlı/güç sahibi (zâtu'ş-şevke) taifedir. Müslümanlar savaş ve çatışma içermeyen kervanı ele geçirmeyi tercih etmişler, Allah ise İslam'ı üstün kılmak için onları güçlü taifeyle karşılaşmaya sevk etmiştir. Taberî, İbn Zeyd'in bu konudaki farklı görüşünü, öncesindeki ayet lafzıyla uyuşmadığı gerekçesiyle reddeder.

يقول: وتحبون أن تكون تلك الطائفة التي ليست لها شوكة، يقول: ليس لها حد ولا فيها قتال أن تكون لكم، يقول: تودون أن تكون لكم العير التي ليس فيها قتال لكم دون جماعة قريش الذين جاءوا لمنع عيرهم الذين في لقائهم القتال والحرب.

Bu müfessire göre âyetteki 'مَا' edatı iki farklı gramer yorumuna müsaittir: ya 'الذي' (ism-i mevsûl) anlamındadır ve 'نملي' fiilindeki zamir hazfedilmiştir, ya da kendisinden sonrasıyla birlikte masdar takdirinde olup 'إملائي لهم' anlamına gelir. Zemahşerî'nin 'ما'yı masdariyye kabul ettiği, buna göre yazım kuralı gereği ayrı yazılması gerekirken Osman mushafında bitişik yazıldığı ve mushaf hattına uymanın vacip olduğu belirtilir.

( ما ) في قوله : { إنما } يحتمل وجهين : أحدهما : أن يكون بمعنى الذي فيكون التقدير : لا تحسبن الذين كفروا أن الذين نمليه خير لأنفسهم ، وحذف الهاء من ( نملي ) لأنه يجوز حذف الهاء من صلة الذي كقولك : الذي رأيت زيد

Kurtubî'ye göre bu ifade, Allah'ın hakkı hep hak olarak göstereceğini belirtir; hakkın izhar edilmemesi durumunda batılla karışmış gibi görünebileceğinden dolayı izharı gereklidir. Bu vaad, Duhân suresinde Ebu Cehil ve arkadaşlarından intikam alınacağına dair vaadle ve 'onu bütün dinlere üstün kılsın' ifadesiyle desteklenir. 'Kelimeleriyle' ifadesi bazılarına göre Allah'ın müminlere düşmanlarıyla cihad emrini, onları helak ile kökten yok etmelerini kastetmektedir.

فإنه وعد نبيه في سورة الدخان فقال : يوم نبطش البطشة الكبرى إنا منتقمون أي من أبي جهل وأصحابه وقال : ليظهره على الدين كله

İbn Kesîr, ayetteki 'iki taifeden biri' vaadinin Bedir kıssasındaki bağlamını, Ebû Eyyûb el-Ensârî'den nakledilen bir rivayetle açıklar. Buna göre Hz. Peygamber çıkışta Ebû Süfyân'ın kervanını (ganimet/silahsız taife) hedeflemişken, Allah asıl savaşacak (silahlı/kuvvetli) taifeyi karşılarına çıkarmayı murad etmiştir. Müslümanlar kervanı isterken, Allah dini üstün kılmak ve zafer nasip etmek için savaşı takdir etmiştir; bu da kulların istediğinin aksine Allah'ın işlerin sonucunu daha iyi bilmesinin bir tezahürüdür.

أي هو يريد أن يجمع بينكم وبين الطائفة التي لها الشوكة والقتال ليظفركم بهم وينصركم عليهم ويظهر دينه ويرفع كلمة الإسلام ويجعله غالبا على الأديان وهو أعلم بعواقب الأمور وهو الذي يدبركم بحسن تدبيره وإن كان العباد يحبون خلاف ذلك فيما يظهر لهم

Beydâvî'ye göre Allah'ın vaad ettiği iki taifeden biri kervan (ganimet, silahsız/güçsüz taraf) idi ve Müslümanlar bunu istemişti; oysa Allah, savaşarak Hakk'ı sabitleyip düşmanı kesmeyi diledi. Buna göre 'ليحق الحق ويبطل الباطل' ifadesi öncekinin tekrarı değildir, birincisi muradın açıklanması, ikincisi Peygamber'i güçlü tarafa yönlendiren gerekçenin beyanıdır.

ليحق الحق ويبطل الباطل أي فعل ما فعل وليس بتكرير، لأن الأول لبيان المراد وما بينه وبين مرادهم من التفاوت، والثاني لبيان الداعي إلى حمل الرسول على اختيار ذات الشوكة ونصرة عليها.

Zemahşerî'ye göre 'هو' zamiri 'الشأن' (durum/husus) anlamına gelir ve cümlenin tamamı bunun açıklamasıdır; 'أحد' kelimesi 'الله' lafzından bedeldir ya da 'هو أحد' takdirindedir ve 'واحد' anlamındadır, aslı 'وحد'dir. Ayrıca İbn Abbas'tan gelen bir rivayete göre Kureyş'in Hz. Peygamber'den Rabbini vasfetmesini istemesi üzerine bu surenin indiği belirtilir. Metinde ayrıca farklı kıraatler (İbn Mesud, Übey, Hz. Peygamber'in kıraati, A'meş kıraati) zikredilerek dilsel çeşitlilik gösterilir.

وعن ابن عباس : قالت قريش : يا محمد ، صف لنا ربك الذي تدعونا إليه ، فنزلت