Bu metinde Taberî, ayetin Hz. Âdem'in soyunun onun sırtından çıkarılıp Allah'ın onlara birliğini kabul ettirdiği ve birbirlerine karşı bu itirafa şahit tuttuğu olayı anlattığını belirtir. Bunu desteklemek için İbn Abbas'tan gelen çok sayıda rivayeti nakleder; bu rivayetlerde Allah'ın Âdem'in sırtını sıvazlayarak kıyamete kadar yaratacağı bütün zürriyeti zerreler halinde çıkardığı ve onlardan misak aldığı anlatılır. Ayrıca ayetteki 'ruh' kelimesi hakkında farklı görüşler de zikredilir (İsa'nın ruhu ya da Cebrail).

يقول تعالى ذكره لنبيه محمد صلى الله عليه وسلم: واذكر يا محمد ربك إذ استخرج ولد آدم من أصلاب آبائهم، فقررهم بتوحيده، وأشهد بعضهم على بعض شهادتهم بذلك

Zemahşerî'ye göre 'zürriyetlerini bellerinden çıkarma' ifadesi, insanların ademoğullarından bir kısmının bütünden bedel olarak alınmasıdır ve bu, onları sırtlarından nesil olarak çıkarıp nefisleri üzerine şahit tutmak anlamındadır. Buradaki 'ألست بربكم' hitabı ve 'بلى' cevabı gerçek bir söyleşme değil, temsil ve tahyîl babındandır; Allah insanlara rablığına ve birliğine dair akıl ve basiretlerine yerleştirdiği delilleri koymuş, bu deliller onların nefislerine şahitlik etmiştir, bu da sanki onlara soru sorulup cevap verilmiş gibi tasvir edilmiştir.

ومعنى ذلك أنه نصب لهم الأدلة على ربوبيته ووحدانيته ، وشهدت بها عقولهم وبصائرهم التي ركبها فيهم وجعلها مميزة بين الضلالة والهدى ، فكأنه أشهدهم على أنفسهم وقررهم وقال لهم : ألست بربكم ؟ وكأنهم قالوا : بلى أنت ربنا ، شهدنا على أنفسنا وأقررنا بوحدانيتك

Bu metin, meşhur Elest Bezmi / ahd-i mîsâk kıssasının farklı yorum ihtimallerini sıralar: bir görüşe göre insanlar hak din üzerinde tek bir ümmetti (Übey b. Ka'b ve bazı müfessirlerden rivayet), diğer bir görüşe göre ise batıl din üzerinde tek bir ümmet idiler (Hasan, Atâ, İbn Abbas). Ayrıca Allah'ın Âdem'in zürriyetinden aldığı mîsâkın gerçek mi yoksa temsili mi olduğu tartışılır; mîsâkı kabul edenlere göre âyetteki ifadeler zâhirî anlamıyla, inkâr edenlere göre ise akılların Allah'ın rububiyetine şahitlik etmesi anlamında temsilî olarak yorumlanır. Metin ayrıca 'fe'şhedû' kelimesinin farklı anlam ihtimallerini (delili herkese açıklama, kesin bilgi edinme, elçilerin şahitliği) ve 'şehidnâ' ifadesinin meleklerin sözü mü yoksa zürriyetin kendi ikrarı mı olduğu meselesini tartışır.

أما الوجه الثاني : هو أن الناس كانوا أمة واحدة في الدين الباطل ، فهذا قول طائفة من المفسرين كالحسن وعطاء وابن عباس ، واحتجوا بالآية والخبر

Kurtubî'ye göre bu ayet, Allah'ın Âdem'in soyundan gelen zürriyeti sırtlarından çıkararak onlara 'Ben sizin Rabbiniz değil miyim?' diye seslendiğini ve onların 'Evet, şahidiz' dediklerini anlatır. Bu husus âlimler arasında ihtilaflıdır: bir grup bunun temsili bir anlatım olduğunu (göklerin ve yerin 'itaatle geldik' demesi gibi), bir grup ise Allah'ın gerçekten bedenlerden önce ruhları çıkardığını, bir başka görüşe göre ise Âdem'in sulbünden şekiller/beden içinde ruhların çıkarıldığını söyler. Kurtubî bu son görüşü Hz. Peygamber'den gelen hadislerle (Ömer b. Hattab ve Ebû Hüreyre rivayetleri) desteklendiğini belirtir.

وقيل : إنه سبحانه أخرج الأرواح قبل خلق الأجساد وأنه جعل فيها من المعرفة ما علمت به ما خاطبها قلت : وفي الحديث عن النبي صلى الله عليه وسلم غير هذين القولين وأنه تعالى أخرج الأشباح فيها الأرواح من ظهر آدم عليه السلام

İbn Kesîr, ayetteki mîsak alınması meselesini birden fazla rivayet ve görüşle ele alır. Bir görüşe göre bu mîsak, insanlara indirilen kitaplar üzerinden alınmıştır; diğer ve daha kuvvetli görüşe göre ise Allah'ın Âdem'i yaratıp sırtından zürriyetini çıkararak onlardan söz alması şeklindedir. Bu bağlamda Hz. Ömer'in naklettiği ve Peygamber'e dayandırdığı meşhur hadis nakledilir; bu hadiste insanların cennet ve cehennem ehli olarak önceden ayrıldığı ve buna göre amel işleyecekleri bildirilir.

إن الله خلق آدم عليه السلام ثم مسح ظهره بيمينه فاستخرج منه ذرية قال خلقت هؤلاء للجنة وبعمل أهل الجنة يعملون ثم مسح ظهره فاستخرج منه ذرية قال خلقت هؤلاء للنار وبعمل أهل النار يعملون

Beydâvî'ye göre Allah'ın Âdem'in zürriyetinden 'Rabbiniz değil miyim?' diye şahit tutması, akıllara rububiyet delillerinin yerleştirilmesi ve onları bu delili kabule sevk eden istidadın verilmesinin temsili bir anlatımıdır; bu durum, insanlara gerçekten sorulmuş ve onların da fiilen cevap vermiş olmaları gibi tasvir edilmiştir. Amaç kıyamet günü gafletten veya babalarının şirkine taklit bahanesiyle mazeret üretmelerinin önüne geçmektir, çünkü delil mevcut olduğunda taklit özür sayılmaz.

فنزل تمكينهم من العلم بها وتمكنهم منه بمنزلة الإشهاد والاعتراف على طريقة التمثيل