Bu metinde Râzî, ilgili ayette 'en yakın'ın işletilmesinin (i'mâl-i akreb) söz konusu olduğunu, uzağın işletilip işletilemeyeceği tartışmasının ayette yer almadığını belirtir; ayrıca zamirin hazfedilmesinin delaletin açık olması sebebiyle caiz olduğunu açıklar. Devamında Zülkarneyn kıssasındaki demir kütlelerin nasıl üst üste konup dağlar arasındaki boşluğu doldurduğu, körüklenip ateş gibi kızdırıldığı ve üzerine erimiş bakır dökülerek birbirine yapışıp sert bir dağ haline geldiği anlatılır. Bu olayın mucizevi bir güç gerektirdiği, çünkü bu kadar büyük ısıya yaklaşmanın canlılar için imkânsız olduğu, Allah'ın bu hararetin etkisini körükleyenlerin bedenlerinden uzaklaştırdığı vurgulanır.

واعلم : أن هذه الحجة ضعيفة لأن هذه الآية دلت على أن الواقع ههنا إعمال الأقرب وذلك لا نزاع فيه إنما النزاع في أنه هل يجوز إعمال الأبعد أم لا ، وليس في الآية تعرض لذلك

Kurtubî bu pasajda 'Bana demir kütleleri getirin' emrinin bir bağış (hibe) isteği değil, malzeme taşıma ve inşaat işi için araç getirme talebi olduğunu açıklar. Ardından 'sadefeyn' (iki dağ arası) kelimesinin dilbilimsel anlamını, kıraat farklılıklarını ve seddin inşa yönteminin -eritilmiş bakır, kurşun veya demirin demir kütleleri üzerine dökülmesiyle- nasıl gerçekleştiğini ayrıntılı olarak izah eder. Seddin görünümüne dair Hz. Peygamber'e atfedilen bir rivayeti de nakleder.

قال أبو عبيدة : هما جانبا الجبل وسميا بذلك لتصادفهما أي لتلاقيهما وقاله الزهري وبن عباس

İbn Kesîr'e göre 'zübür' kelimesi demirin parçaları anlamına gelir ve İbn Abbas, Mücahid ve Katade'den nakille büyük külçeler (leblek) gibi tasvir edilmiştir; bu parçalar üst üste dizilerek iki dağın tepeleriyle hizalanmıştır. Ardından bu yığının üzerine ateş yakılarak tamamının ateş haline geldiği, üzerine dökülen maddenin ise bakır (nühas) olduğu belirtilir.

والزبر جمع زبرة وهي القطعة منه قاله ابن عباس ومجاهد وقتادة وهي كاللبنة يقال كل لبنة زنة قنطار بالدمشقي أو تزيد عليه

Beydâvî bu ayette Ye'cûc ve Me'cûc'un kimliği, halkın Zülkarneyn'e sunduğu 'harc' teklifi ile Zülkarneyn'in bu maddi karşılığı reddedip yalnızca güç ve malzeme yardımı istemesini açıklar. Sed ile redm arasında fark olduğunu, redmin sedden daha sağlam ve büyük bir engel olduğunu belirtir. Ayrıca demir kütlelerinin ateşleştirilip üzerine erimiş bakır dökülmesi sürecini teknik olarak tasvir eder.

ما جعلني فيه مكينا من المال والملك خير مما تبذلون لي من الخراج ولا حاجة بي إليه

Taberî bu bölümde birkaç ayrı meseleyi ele alır: 'صدفين' kelimesinin iki dağın araları/başları anlamına geldiğini, 'قطر'un nühas (bakır/erimiş maden) demek olduğunu, 'آتوني' ile 'ائتوني' kıraatlerinin farklı okunuş ve anlamlarını, ve 'زبر الحديد' ifadesinin demir parçaları/kütleleri anlamına geldiğini açıklar. Ayrıca kıraat farklarını zikredip aralarından tercih ettiği okuyuşu gerekçesiyle birlikte belirtir.

والصدفان: ما بين ناحيتي الجبلين ورءوسهما

Bu metin, öncelikle Kur'an'daki 'kitâbiye', 'hisâbiye', 'mâliye' gibi kelimelerdeki 'he' harfinin sekt (durak) harfi olduğunu, vasl halinde düşüp vakıfda sabit kalmasının tercih edildiğini belirtir. Ardından 'zanentu' fiilinin burada 'alimtü' (kesin bildim) anlamında kullanıldığını, çünkü galip zannın örfte ve hükümlerde ilim yerine konulduğunu açıklar. Son olarak 'râdiye', 'âliye' ve 'dâniye' kelimelerinin anlamlarını (rızaya nispet edilen, yüksekte olan, kolay ulaşılan) izah eder.

وإنما أجري الظن مجرى العلم ، لأن الظن الغالب يقام مقام العلم في العادات والأحكام