Taberî'ye göre bu ayette Allah, Hz. Peygamber'e, kendisini şirke davet eden müşriklere karayada karanlıkta yolunu şaşırdıklarında ve denizde tehlikeye düştüklerinde kendilerini kurtaranın kim olduğunu sormasını buyurmaktadır. Bu durumda insanlar gizli ve açık bir şekilde Allah'a yalvarırlar ve kurtulurlarsa şükredenlerden olacaklarına söz verirler. Bu, kişinin darlık ve sıkıntı anında sadece Allah'a yönelmesinin bir örneği olarak zikredilmektedir.

من الذي ينجيكم من ظلمات البر إذا ضللتم فيه فتحيرتم فأظلم عليكم الهدى والمحجة؟ ومن ظلمات البحر إذا ركبتموه فأخطأتم فيه المحجة فأظلم عليكم فيه السبيل فلا تهتدون له، غير الله الذي مفزعكم حينئذ بالدعاء تضرعا منكم إليه

Zemahşerî'ye göre 'zulümât' (karanlıklar) ifadesi, karada batma (hasf) ve denizde boğulma gibi helak korkularının şiddetini mecazi olarak anlatır; şiddetli musibet günü gecenin karanlığına benzetilir. Kişiler bu tehlikelerle yüz yüze geldiklerinde dua edip yalvarınca Allah bu karanlıklardan (hasf ve garaktan) onları kurtarır. Ayrıca 'tedarru' ve 'hufye' kelimeleri hal olarak nasb edilmiştir; tedarru, boyun eğme ve yalvarma anlamındaki 'darâa' kökünden gelir.

مجاز عن مخاوفهما وأهوالهما . يقال لليوم الشديد : يوم مظلم ، ويوم ذو كواكب . أي اشتدت ظلمته حتى عاد كالليل ؛ ويجوز أن يراد . ما يشفون عليه من الخسف في البر والغرق في البحر بذنوبهم ، فإذا دعوا وتضرعوا كشف الله عنهم الخسف والغرق فنجوا من ظلماتها

Kurtubî'ye göre bu ayette Allah, insanları sıkıntı anında kendisine dua edip kurtuluşu istedikleri halde bolluk zamanında O'ndan başkasına ibadet etmelerinden dolayı kınamaktadır. 'Şükredenlerden olacağız' ifadesi Allah'a itaatle yaşama sözü verenleri, 'zulümât' kelimesinin çoğul kullanımı ise kara, deniz, gece ve bulut karanlığı gibi çoklu sıkıntı hallerini ifade etmektedir. Ayrıca âyetteki kıraat farklılıkları (hafiyeten/hıfyeten, tede'avnehû/tede'avnehû ile ilgili te/nun okuyuşları) dilcilerin görüşleriyle birlikte açıklanmaktadır.

أي من الطائعين فوبخهم الله في دعائهم إياه عند الشدائد وهم يدعون معه في حالة الرخاء غيره بقوله : ثم أنتم تشركون

İbn Kesîr'e göre bu ayet, duanın gizlice ve içten yapılmasını, kalplerin huşû içinde ve Allah'ın birliğine tam bir yakinle dolu olmasını öğütlemektedir; bu, gösteriş için açıktan yapılan duanın karşıtıdır. Hasen el-Basrî'den nakledilen rivayette, geçmiş müslümanların ibadetlerini gizli tutmaya çok önem verdikleri, hatta Kur'an'ı ezberleyen veya çok ilim sahibi olan kişilerin bunu insanların bilmediği, gizli amellerin asla açığa çıkmadığı belirtilir.

وخفية يقول بخشوع قلوبكم وصحة اليقين بوحدانيته وربوبيته فيما بينكم وبينه لاجهارا مراءاة

Beydâvî'ye göre ayette geçen 'karanlıklar' ifadesi, kara ve denizdeki şiddet ve sıkıntılardan (şedâid) kinaye olarak kullanılmıştır; bunun sebebi karanlık ile şiddetin dehşet verme ve görüşü engelleme yönünden ortak olmasıdır. İnsanların Allah'a gizli ve açık şekilde yalvarıp kurtuluş sözü verdikten sonra, kurtulunca tekrar şirke dönmeleri eleştirilmekte, 'şirke koşarsınız' ifadesinin 'şükretmezsiniz' yerine kullanılması, Allah'a ortak koşan kimsenin sanki O'na hiç ibadet etmemiş gibi sayılacağına işaret etmektedir.

استعيرت الظلمة للشدة لمشاركتهما في الهول وإبطال الإبصار فقيل لليوم الشديد يوم مظلم ويوم ذو كواكب، أو من الخسف في البر والغرق في البحر

Bu müfessire göre karada ve denizdeki karanlıklar/şiddetler bir araya geldiğinde insan yalnızca Allah'a yönelir; bu durum hakiki karanlıkları (gece, bulut, deniz karanlığı ve şiddetli korkuları) ifade edebileceği gibi mecazi olarak da işlerin şiddetlenmesi ve çıkış yolunun belirsizleşmesi anlamına gelebilir. Ayrıca bu şiddetli hallerde kişiden dua, tazarru ve kalben ihlas gibi şeylerin sadır olduğu belirtilir.

يشتد الأمر عليه ، ويشتبه عليه كيفية الخروج ، ويظلم عليه طريق الخلاص