Taberî, maktul kardeşin 'sana el uzatıp seni öldürmem' sözünün, kendisine kısas veya haksız yere öldürme haramlığından dolayı söylendiğini belirtir. Bazı müfessirler bunun kardeşin kendini savunmaktan alıkonulduğuna, bazıları ise o dönemde saldırıya uğrayanın direnmemesinin farz kılındığına dair yorumlamış; ancak Taberî bu ikinci görüşü tercih etmeyip, ayette maktulün öldürülmeye direnmemesi gerektiğine dair bir delil bulunmadığını, hatta bazı âlimlere göre onun uyurken gafil avlanarak öldürüldüğünü aktarır.

وأولى القولين في ذلك بالصواب أن يقال: إن الله عز ذكره قد كان حرم عليهم قتل نفس بغير نفس ظلما، وأن المقتول قال لأخيه: ما أنا بباسط يدي إليك إن بسطت إلي يدك؛ لأنه كان حراما عليه من قتل أخيه مثل الذي كان حراما على أخيه القاتل من قتله.

Bu müfessire göre maktulün 'elimi sana uzatıp seni öldürmek istemem' sözü, öldürülmeden önce söylenmiş bir vaaz ve nasihat niteliğindedir; kardeşinin kalbinde kasıtlı öldürmenin çirkinliğini pekiştirmeyi amaçlamıştır. Ayrıca bu sözün, saldırıya karşı sadece savunma amacıyla el uzatmayı ifade ettiği, kasıtlı öldürmeyi değil savunmayı hedeflediği belirtilir; nefsi savunmanın da şeriatlere göre değişebilen bir hüküm olduğu, hatta bazı âlimlere göre kişinin öldürülmeye razı olup teslim olmasının da cevaz dahilinde olduğu aktarılır.

يحتمل أن يقال : لاح للمقتول بأمرات تغلب على الظن أنه يريد قتلهد فذكر له هذا الكلام على سبيل الوعظ والنصيحة ، يعني أنا لا أجوز من نفسي أن أبدأك بالقتل الظلم العدوان ، وإنما لا أفعله خوفا من الله تعالى

Kurtubî, âyeti Hâbil'in Kabil'e karşı fiilen savunmasız kalma değil, kendisi ilk saldıran olmayacağını beyan etmesi şeklinde açıklar. Rivayetlere göre Hâbil'in Kabil'den daha güçlü olduğu ama 'teharrüc' (dinî hassasiyetle çekinme) sebebiyle çatışmadan kaçındığı, bunun da onun sadece asi olup kâfir olmadığına delil sayıldığı belirtilir. Ayrıca âyetin, kişinin kendine yönelen zulme karşı savunma yapmasının cevazına delil olduğu, ancak fitne zamanında kılıç çekmemenin de bir görüş olarak nakledildiği aktarılır.

وقال عبد الله بن عمرو وجمهور الناس : كان هابيل أشد قوة من قابيل ولكنه تحرج قال بن عطية : وهذا هو الأظهر ومن ها هنا يقوى أن قابيل إنما هو عاص لا كافر لأنه لو كان كافرا لم يكن للتحرج هنا وجه

İbn Kesîr'e göre bu ayette maktul kardeş, salih ve takva sahibi biriydi; kardeşi kendisini öldürmekle tehdit ettiğinde ona kötülüğüne kötülükle karşılık vermeyeceğini, aksine sabredip Allah'a havale edeceğini söylemiştir. Bu tavır, fitne zamanlarında kişinin kendini kötülükten uzak tutup direnmemesi, öldürülse bile öldürmemesi gerektiğine dair Hz. Peygamber'den gelen hadislerle desteklenmiştir. İbn Kesîr bu bağlamda Hz. Ali'den nakledilen bir râhib kıssasını da bu meselin bir örneği olarak zikreder.

لا أقابلك على صنيعك الفاسد بمثله فأكون أنا وأنت سواء في الخطيئة أي من أن أصنع كما تريد أن تصنع بل أصبر وأحتسب

Beydâvî bu ayette Âdem'in iki oğlunun (Kâbil ve Hâbil) kıssasını aktarır; kurbanlarının kabul/red sebebinin niyetin ihlâsı ve takvâ olduğunu, Hâbil'in kardeşinin tehdidine karşılık kendisini savunmaktan çekindiğini çünkü henüz nefsi savunmanın (def') mübah kılınmadığını veya bunun daha faziletli yol olduğunu belirtir. Ayrıca kıssanın kimliği hakkında bunların gerçekten Âdem'in oğulları mı yoksa İsrailoğullarından iki kişi mi olduğu konusunda görüş ayrılığını nakleder.

قال إنما يتقبل الله من المتقين في جوابه أي إنما أتيت من قبل نفسك بترك التقوى لا من قبلي فلم تقتلني، وفيه إشارة إلى أن الحاسد ينبغي أن يرى حرمانه من تقصيره