Bu bölümde Taberî, 'kâne'n-nâsü ümmeten vâhideh' ifadesinin insanların Âdem'in dini üzere tek bir din ve millet üzerinde birleşik olduklarını, sonra ihtilafa düştüklerini belirtir. Bu ittifak döneminin Âdem'den Nuh'a kadar süren, hepsi hak şeriat üzere olan on karn (nesil) olduğu görüşünü nakleder, ayrıca bu vaktin Âdem'in zürriyetinin ona arz edildiği an veya başka bir zaman olabileceğini de mümkün görür. Allah, ihtilaf zamanında müjdeleyici ve uyarıcı peygamberler gönderip kitap indirmiştir; bu da kullarına rahmet ve mazeret bildirimidir.

وأولى التأويلات في هذه الآية بالصواب أن يقال إن الله عز وجل أخبر عباده أن الناس كانوا أمة واحدة على دين واحد وملة واحدة

Zemahşerî'ye göre Allah'ın azabı, resullere iman edip getirdiklerine tabi olan ve gereken ıslahı yapanları kapsamaz; resuller insanları oyalamak veya delilleri açıkça ortada olduktan sonra keyfi mucizeler istemeleri için gönderilmemiştir. Kitabın 'Cebrail ile beraber indirilmesi' ifadesi ise ya peygamberliğin Kur'an ile birlikte gelmesi anlamına, ya da 'tabi olmak' fiiline bağlanarak Kur'an'a ve Peygamber'in sünnetine tabi olmayı ifade eder.

من آمن بهم وبما جاؤا به وأطاعهم ، ومن كذبهم وعصاهم ولم يرسلهم ليتلهى بهم ويقترح عليهم الآيات بعد وضوح أمرهم بالبراهين القاطعة

Bu müfessire göre insanlar başlangıçta tek bir ümmet idiler ve bu birlik hak din (İslam) üzerine olan bir birlikti, batıl üzerine değil; sonradan ortaya çıkan ihtilaf ise hased ve bağy (haksız taşkınlık) sebebiyle meydana gelmiştir. Bu görüş Hz. Âdem ve zürriyetinin başlangıçta Allah'a itaatkâr müslümanlar olduğu, ihtilafın ancak Kabil'in Habil'i öldürmesiyle başladığı örneğiyle desteklenir. Ayrıca peygamberlerin gönderilişinin de bu ihtilaftan sonra olduğu, çünkü insanların küfür üzerinde tek ümmet olmaları durumunun akli ve nakli açıdan tutarsız olacağı belirtilir.

فثبت أن الناس كانوا أمة واحدة في الدين الحق لا في الدين الباطل وثالثها : أن آدم عليه السلام لما بعثه الله رسولا إلى أولاده ، فالكل كانوا مسلمين مطيعين لله تعالى ، ولم يحدث فيما بينهم اختلاف في الدين

Kurtubî bu bölümde birden fazla ayeti (peygamberlerin sayısı, kitabın hakemliği, ümmetin ihtilafı ve hidayet konuları) ele alarak dilbilgisel tahliller, farklı kıraat rivayetleri ve müfessirler arasındaki görüş ayrılıklarını aktarır. Özellikle 'ليحكم' fiilinin kime isnad edildiği, 'بغيا' kelimesinin sebebi ve 'هدى الله الذين آمنوا لما اختلفوا فيه من الحق' ifadesinin farklı yorumları (Ferrâ'nın 'maklûb' görüşü ve İbn Atıyye'nin buna itirazı) detaylı şekilde sunulur. Sonuç olarak Allah'ın müminleri hakka hidayet ettiği, ihtilafın ise hasetten ve riyaset talebinden kaynaklandığı vurgulanır.

قال بن عطية : ودعاه إلى هذا التقدير خوف أن يحتمل اللفظ أنهم اختلفوا في الحق فهدى الله المؤمنين لبعض ما اختلفوا فيه وعساه غير الحق في نفسه

İbn Kesîr'e göre insanlar başlangıçta Hz. Âdem'in dini üzerinde tek bir ümmet iken putlara tapmaya başlamışlar, bunun üzerine Allah Nuh'u ilk peygamber olarak göndermiştir. İhtilaf, hüccet ikamesinden sonra sadece aralarındaki hasetten (bağy) kaynaklanmıştır. Bu metin ayrıca Hz. Peygamber'in hadisiyle, önceki ümmetlerin cuma günü, kıble, namaz, oruç ve İbrahim ile İsa hakkında ihtilafa düştüklerini, Allah'ın ise Ümmet-i Muhammed'i bu ihtilaflarda hakka ilettiğini açıklar.

كانوا على ملة آدم حتى عبدوا الأصنام فبعث الله إليهم نوحا عليه السلام فكان أول رسول بعثه الله إلى أهل الأرض ولهذا قال تعالى أي من بعد ما قامت الحجج عليهم وما حملهم على ذلك إلا البغي من بعضهم على بعض

Beydâvî'ye göre insanlar tufan sonrası ya da İdris veya Nuh döneminde cehalet ve küfür üzerinde birleşmişken, Allah peygamberleri müjdeleyici ve uyarıcı olarak göndermiş ve onlarla birlikte hakka delalet eden kitabı indirmiştir. Kitap indirilmesinin amacı insanlar arasındaki ihtilafı gidermek iken, kendilerine kitap verilenler bunun tersini yaparak, ihtilafı ortadan kaldırmak için inen şeyi aralarındaki hasetleri ve dünya hırsları yüzünden ihtilafın kaynağı ve pekişme sebebi haline getirmişlerdir. Sonuç olarak Allah, iman edenleri kendi izniyle üzerinde ihtilaf edilen hak konusunda doğru yola iletmiştir.

أي عكسوا الأمر فجعلوا ما أنزل مزيجا للاختلاف سببا لاستحكامه