“He is the Knower of the Invisible and the Visible, the Great, the High Exalted.” — M. M. Pickthall
Taberî9-10. c.✓ Citation verified
Taberî'ye göre bu ayette Allah'ın gaybı, gözlerden gizli olanı ve gözlerin gördüğü her şeyi bilen olduğu anlatılır; hiçbir şey O'na gizli kalmaz çünkü her şey O'nun yarattığı ve tedbir ettiği şeydir. Ayrıca Allah büyüktür, her şey O'nun altındadır ve kudretiyle her şeyin üzerinde yücedir (müteâl).
والله عالم ما غاب عنكم وعن أبصاركم فلم تروه وما شاهدتموه، فعاينتم بأبصاركم، لا يخفى عليه شيء لأنهم خلقه وتدبيره، الكبير الذي كل شيء دونه، المتعال المستعلي على كل شيء بقدرته
İbn Kesîr14. c.✓ Citation verified
Sağlanan metin, tefsire konu olan ayet hakkında herhangi bir açıklama, yorum ya da içerik barındırmamaktadır; sadece bir bağlaç ifadesinden ibarettir.
وقوله عز وجل
Beydâvî13. c.✓ Citation verified
Beydâvî'ye göre Allah, gizli olanı da açık olanı da bilen, şanı büyük ve her şeyden üstün olandır; bu yüzden içinizden sözü gizleyen ile açıkça söyleyen, gece gizlenmeye çalışan ile gündüz açıkça ortaya çıkan O'nun ilminde eşittir. Bu ayet, kendisinden önceki ayetin Allah'ın ilminin kemalini ve her şeyi kapsadığını vurgulaması bakımından ona bağlıdır.
الكبير العظيم الشأن الذي لا يخرج عن علمه شيء
Comparison
Common ground
Taberî ve Beydâvî, ayetin Allah'ın gaybı ve görüneni, gizliyi ve açığı bilme sıfatına ve O'nun büyüklüğüne/yüceliğine işaret ettiği konusunda birleşir; her ikisi de dil ve belağat tahliline dayanır. İbn Kesîr'den alınan metinde ise değerlendirilebilecek bir içerik bulunmamaktadır.
Differences
Taberî, Allah'ın her şeyi yaratıp tedbir ettiğini vurgulayarak ilim sıfatını yaratma ve idare kavramıyla ilişkilendirirken; Beydâvî bunu daha somut bir örnekle, sözü gizleyen-açıklayan ile gece-gündüz gizlenen-açığa çıkan kişiler üzerinden anlatır ve ayrıca ayetin öncekiyle bağlantısına dikkat çeker. Bu fark, yöntem farkından; Taberî'nin daha genel/teolojik ifadeye, Beydâvî'nin ise metnin bağlamsal örgüsüne ve edebi inceliğe eğilmesinden kaynaklanır.
Historical context
Erken dönem müfessiri Taberî'nin geniş, kapsayıcı açıklaması ile daha sonraki dönem müfessiri Beydâvî'nin ayetler arası bağlantıyı ve somut örnekleri öne çıkaran yaklaşımı arasında temel anlam sabit kalmış, ancak izah tarzı ve ayetin bağlamsal yerleştirilmesi konusunda incelik artmıştır.
Modern connection
Bu ayet, insanın gizli ve açık hallerinin bir bilinç ve sorumluluk çerçevesinde birbirinden ayrı olmadığını hatırlatır; bu da ihlas ve samimiyetin, yani içte ve dışta tutarlı bir ahlaki duruşun önemine işaret edebilir. Günlük hayatta hem toplum içinde hem yalnızken aynı dürüstlüğü sürdürme çabası, bu okumadan ilham alınabilecek yapıcı bir tutum olarak düşünülebilir.
AI analysis — not a fatwa or ruling, not yet reviewed by a scholar