Taberî'ye göre bu ayet, hüküm ve hâkimiyetin yalnızca Allah'a ait olduğunu, O'ndan başka hiç kimsenin yarattıkları üzerinde hüküm sahibi olmadığını bildirmektedir. Ölüm meleklerinin canları alıp gerçek sahipleri olan Allah'a döndürmesi de bu mutlak hükümranlığın bir tezahürüdür. Ayrıca Allah'ın hesap görme hızı, insanların sayılarını, amellerini ve ecellerini elle sayma yoluyla değil, kuşatıcı ilmiyle bilmesinden kaynaklanmaktadır.

يقول: له الحكم بين خلقه دون غيره، ليس لأحد غيره معه فيهم حكم

Zemahşerî'ye göre âyetteki 'mevlâhum' ifadesi Allah'ın onların işlerini yürüten sahibi/velisi olduğunu, 'el-Hakk' ise o gün ancak hak ve adaletle hükmedeceğini, başka hiçbir hâkim olmadığını ve bir hesabın onu diğerinden alıkoymayacağını belirtir. 'El-Hakk' kelimesi ayrıca Allah'ın rubûbiyetinin gerçek olduğuna, kulların taptığı sahte rablerin aksine, işaret eder.

مالكهم الذي يلي عليهم أمورهم { الحق } العدل الذي لا يحكم إلا بالحق يومئذ لا حكم فيه لغيره لا يشغله حساب عن حساب

Bu müfessire göre âyetteki 'reddedilme' (ölüm) ifadesi insanın bedenden ibaret olmadığını, asıl insanın nefis ve ruh olduğunu gösterir; çünkü ölüden sonra Allah'a döndürülme mekân itibariyle değil, hükme boyun eğme anlamında olup bunun için hayat şarttır, ki bu da ruhun bedenden önce de var olduğuna işaret eder. Ayrıca 'mevlâhüm el-Hakk' ifadesi, dünyada insanların nefis ve şehvet gibi bâtıl velilerin tasarrufu altında olduğunu, âhirette ise gerçek Mevlâ'ya döndüklerini ifade eder. Metin ayrıca hüküm ve hesaba dair fıkhi-kelamî tartışmalara da yer verir: hüküm sadece Allah'a mahsustur, itaat sevabı ve isyan cezayı zorunlu kılmaz.

واعلم أن هذه الآية من أدل الدلائل على أن الإنسان ليس عبارة عن مجرد هذه البنية ، لأن صريح هذه الآية يدل على حصول الموت للعبد ويدل على أنه بعد الموت يرد إلى الله

Kurtubî bu ayette Allah'ın insanları hesap için diriltip döndüreceğini, O'nun yaratıcı, rızık verici, diriltici ve gerçek mâlik olduğunu belirtir. Ayrıca 'el-Hakk' kelimesinin okunuşuyla ilgili kıraat farklılıklarına değinir: cumhurun kıraatinde bu kelime Allah lafzının sıfatı olarak mecrur okunurken, Hasan'ın kıraatinde mansub okunmuştur. Kıyamet gününde hükmün yalnızca Allah'a ait olduğu, bunun düşünce, tedbir veya el sıkışmaya (anlaşmaya) ihtiyaç duymadan gerçekleştiği ifade edilir.

الحق بالخفض قراءة الجمهور على النعت والصفة لأسم الله تعالى وقرأ الحسن الحق بالنصب على إضمار أعنى أو على المصدر

Beydâvî'ye göre ayette geçen hafaza melekleri, kulların amellerini yazan Kirâmen Kâtibîn'dir. Bu görevlendirmenin hikmeti, mükellefin amellerinin yazıldığını ve şahitler önünde arz edileceğini bilmesinin onu günahlardan alıkoyması, ayrıca kulun efendisinin lütfuna güvenip affına dayanmasının onu, kendisini gözetleyen hizmetçilerden çekindiği gibi çekinmekten kurtarmasıdır. Ölüm anında ise Allah'ın gönderdiği elçiler (ölüm meleği ve yardımcıları) canı alır ve bunlar kendilerine tayin edilen sınırı ne fazla ne eksik geçmezler; sonunda herkes Allah'ın hükmüne ve cezasına döndürülür.

والحكمة فيه أن المكلف إذا علم أن أعماله تكتب عليه وتعرض على رؤوس الأشهاد كان أزجر عن المعاصي، وأن العبد إذا وثق بلطف سيده واعتمد على عفوه وستره لم يحتشم منه احتشامه من خدمه المطلعين عليه.

Bu metinde İbn Cerîr'in görüşü nakledilmekte olup 'ثم ردوا' ifadesinin meleklere işaret ettiği belirtilmektedir. Ardından Allah'ın hüküm ve tasarrufunun geri çevrilemeyeceği, mülkün ve tasarrufun O'na ait olduğu, hükmüne kimsenin itiraz edemeyeceği vurgulanmaktadır.

ولا معقب لحكمه