قَالَ فَمَا خَطْبُكَ يَٰسَٰمِرِىُّ

“Er sagte: "Doch was ist mit dir, o Samiri?"” — Bubenheim & Elyas

Tafsire

Von KI erstellt
Taberî9-10. Jh.✓ Zitat verifiziert

Taberî bu ifadeyi Musa'nın Samirî'ye yönelttiği bir soru olarak açıklar; anlamı 'senin durumun nedir, seni bu yaptığın şeye sevk eden nedir' şeklindedir. İbn Zeyd ve Süddî'den nakledilen rivayetlerle bu yorumu destekler.

قال موسى للسامري: فما شأنك يا سامري؟ وما الذي دعاك إلى ما فعلته؟
Kurtubî13. Jh.✓ Zitat verifiziert

Kurtubî bu ifadeyi Musa'nın Sâmirî'ye 'senin işin ve durumun ne, seni yaptığın şeye sevk eden nedir' diye sorduğu şeklinde açıklar. Katâde'den nakille Sâmirî'nin, Sâmira denilen bir kabileden olup İsrailoğulları içinde büyük bir konuma sahip olduğunu belirtir. Ancak Allah'ın düşmanı olan bu kişinin, Musa ile denizi geçtikten sonra münafıklaştığını ve İsrailoğulları putlara tapan Amalika kavmine uğradıklarında bu durumun ortaya çıktığını aktarır.

قال قتادة : كان السامري عظيما في بني إسرائيل من قبيلة يقال لها سامرة ولكن عدو الله نافق بعد ما قطع البحر مع موسى فلما مرت بنو إسرائيل بالعمالقة وهم يعكفون على أصنام لهم
Beydâvî13. Jh.✓ Zitat verifiziert

Beydâvî'ye göre bu ayette Sâmirî'ye Hz. Mûsâ'nın 'Senin bu işin nedir?' sorusu yöneltilmekte, Sâmirî de kendisinin başkalarının görmediği bir şeyi görüp bildiğini, Cebrail'in bindiği hayat atının izinden bir avuç toprak alıp bunu eritilmiş ziynete veya buzağının içine attığını, bunun da kendisine nefsi tarafından süslenip güzel gösterildiğini söylediğini aktarır. Sâmirî'nin bu bilgiyi elde etmesi, ya Resul'ün (Cebrail) ruhani bir varlık olup izinin dokunduğu her şeyi diriltmesi hakikatini kavramasından, ya da annesinin onu Firavun'dan korkarak bıraktığında Cebrail'in onu büyütmesi sebebiyle onu tanımasından kaynaklanmaktadır.

قال بصرت بما لم يبصروا به وقرأ حمزة والكسائي بالتاء على الخطاب أي علمت بما لم تعلموه وفطنت لما لم تفطنوا له، وهو أن الرسول الذي جاءك روحاني لا يمس أثره شيئا إلا أحياه

Vergleich

Gemeinsamkeiten

Üç müfessir de ayeti Musa'nın Sâmirî'ye 'senin durumun/işin nedir, seni bu davranışa sevk eden ne' şeklinde sorduğu bir soru olarak yorumlar; bu temel anlamda ayrılmazlar.

Unterschiede

Taberî soruyu daha sade rivayet ve dil analiziyle aktarırken, Kurtubî Sâmirî'nin kimliği, kabilesi ve İsrailoğulları içindeki konumu ile münafıklaşma sürecine dair ek tarihsel-sosyal ayrıntılar verir. Beydâvî ise meseleyi daha çok Sâmirî'nin Cebrail'e dair iddiasını ve bu bilginin kaynağını (ruhani hakikat kavrayışı veya çocukluk anısı) açıklama yönünde detaylandırarak dil/belağat ve rivayeti birleştirir; bu farklar müfessirlerin ilgi alanı ve dönemin tefsir yönteminden kaynaklanır.

Historischer Kontext

Taberî'den Kurtubî'ye ve Beydâvî'ye geçişte temel anlam sabit kalmış, ancak zamanla rivayetler zenginleşmiş ve Sâmirî'nin kimliği, saptırma yöntemi gibi konularda daha ayrıntılı anlatılar eklenmiştir; bu, tefsir birikiminin katmanlı biçimde genişlemesini yansıtır.

Bezug zur Gegenwart

Bu ayet, bir kişinin yaptığı işin arkasındaki niyet ve gerekçenin sorgulanmasının önemine işaret eder; günümüzde de sözlerin ve eylemlerin ardındaki saflığı, ihlası gözden geçirmek anlamlı bir öğüt olabilir. Toplumsal yanılgıların çoğu zaman süslenip cazip gösterilen yanlış bilgi veya davranışlardan kaynaklanabileceği hatırlatması, eğitim ve bilinçli sorgulama kültürünün değerine dair ihtiyatlı bir bağlantı sunar.

KI-Analyse — keine Fatwa oder Urteil, noch nicht durch Fachprüfung freigegeben