Bu metin, ayetteki 'صم بكم عمي' ifadesinin öncesindeki cümleyle bağlantısını (takdim-tehir) açıklar ve buradaki 'lâ yerciûn' ifadesinin, münafıkların dalaletten hidayete, nifaktan tevbeye asla dönmeyeceklerini mutlak olarak ifade ettiğini belirtir. Taberî, ayetin zahirinin bunu belirli bir zamana veya duruma has kılmadığını, dolayısıyla İbn Abbas'tan rivayet edilen ve bu dönüşü belli bir hale hasreden görüşün ayetin zahir okumasına aykırı olduğunu söyler.

وهذا تأويل ظاهر التلاوة بخلافه، وذلك أن الله جل ثناؤه أخبر عن القوم أنهم لا يرجعون عن اشترائهم الضلالة بالهدى إلى ابتغاء الهدى وإبصار الحق من غير حصر منه جل ذكره ذلك من حالهم إلى وقت دون وقت وحال دون حال.

Zemahşerî, ilgili ayetteki kıraat farkına dikkat çekerek, ötreli (dammeli) okunuşunun anlamının 'kişinin zikri/hakikati bile bile görmezden gelmesi, bilerek gaflet ve cahillik taslaması' olduğunu belirtir. Yani kişi gerçeğin farkındadır ama kendini bilmezlikten gelir.

وأما القراءة بالضم فمعناها : ومن يتعام عن ذكره ، أي : يعرف أنه الحق وهو يتجاهل ويتغابى

Bu müfessire göre münafıklar gerçekte işitip konuşup görebildikleri için 'sağır, dilsiz, kör' ifadeleri hakiki anlamda değil, temsili anlamda kullanılmıştır. Onlar inatla Kur'an'a ve Resul'ün delillerine karşı yüz çevirdikleri için işitmeyen sağıra, cevap veremeyen dilsize ve doğru yolu görmeyen köre benzetilmişlerdir. 'Fehum lâ yerciûn' ifadesi de onların nifaktan, sapıklıktan dönmeyeceklerine veya şaşkın bir halde kalıp ne ileri ne geri gidebildiklerine işaret eder.

امتنع حمل ذلك على الحقيقة فلم يبق إلا تشبيه حالهم لشدة تمسكهم بالعناد وإعراضهم عما يطرق سمعهم من القرآن وما يظهره الرسول من الأدلة والآيات بمن هو أصم في الحقيقة فلا يسمع

Kurtubî bu metinde 'صمّ' kelimesinin kıraat farklılıklarına ve i'rab vecihlerine değinir; hem merfû hem mansûb okunuşunun mümkün olduğunu, mansûb okunuşta zem (yerme) ifade ettiğini belirtir. Ayrıca sağırlık, dilsizlik ve körlüğün burada organik/fiziksel anlamda değil, hakkı işitmekten, konuşmaktan ve görmekten kaçınma anlamında mecazi olarak kullanıldığını vurgular.

وقال قتادة : صم عن أستماع الحق بكم عن التكلم به عمي عن الإبصار له قلت وهذا المعنى هو المراد في وصف النبي صلى الله عليه وسلم ولاة آخر الزمان في حديث جبريل

İbn Kesîr, ayetteki 'sağır, dilsiz, kör' vasıflarının münafıkların hakkı işitmemesini, hakkı söyleyememesini ve hidayet yolunu görememesini ifade ettiğini; İbn Abbas, Süddî, Ebu'l-Âliye, Katâde ve Rebî' b. Enes'ten aktarılan görüşlerle bunların hidayete ve İslam'a dönmediklerini, tevbe etmediklerini ve öğüt almadıklarını belirtir. Ayrıca münafıklar hakkındaki bu ifadenin, kâfirler hakkında söylenenden dil ve üslup bakımından daha fasih ve daha beliğ olduğunu ifade eder.

صم عن سماع الحق بكم لا يتفوهون به عمي عن رؤية طريقه ومسلكه هذا في حق المنافقين وقال في حق الكافرين وهذا أفصح في الكلام وأبلغ في النظام

Beydâvî'ye göre münafıklar hakkı dinlemekten kulaklarını, onu söylemekten dillerini, ayetleri görmekten gözlerini kapattıkları için sanki duyu ve güçleri tamamen yok olmuş gibi 'sağır, dilsiz, kör' olarak nitelenmişlerdir. Bu nitelendirme gerçek anlamda değil, temsilî bir anlatım (temsil yoluyla) olup istiare değildir, çünkü istiarede müstear leh'in zikrinin tamamen kapatılması şartı burada yoktur. Eğer zamir 'müstevkıdîn'e (ateş yakanlara) râcî sayılırsa, ifade mecaz değil hakiki anlamda anlaşılır; zira onlar gerçekten şaşkınlık içinde duyu ve güçleri bozulmuş kimselerdir.

وإطلاقها عليهم على طريقة التمثيل، لا الاستعارة إذ من شرطها أن يطوي ذكر المستعار له، بحيث يمكن حمل الكلام على المستعار منه لولا القرينة