قَالُوا۟ يَٰذَا ٱلْقَرْنَيْنِ إِنَّ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ مُفْسِدُونَ فِى ٱلْأَرْضِ فَهَلْ نَجْعَلُ لَكَ خَرْجًا عَلَىٰٓ أَن تَجْعَلَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ سَدًّا

“Sie sagten: "O Du '1-Qarnain, Ya'gug und Ma'gug stiften Unheil auf der Erde. Sollen wir dir eine Gebühr dafür aussetzen, daß du zwischen uns und ihnen eine Sperrmauer errichtest?"” — Bubenheim & Elyas

Tafsire

Von KI erstellt
Zemahşerî12. Jh.✓ Zitat verifiziert

Zemahşerî'ye göre Ye'cûc ve Me'cûc yabancı kökenli özel isimlerdir ve gayr-i munsarif olmaları buna delalet eder; Yâfes'in çocuklarından oldukları, kimi görüşe göre Ye'cûc'un Türklerden, Me'cûc'un Cîl ve Deylem'den olduğu nakledilmiştir. Ayrıca bu kavmin insan yediği, ilkbaharda çıkıp yeşil ve kuru her şeyi tahrip ettikleri ve boylarının aşırı uzun veya aşırı kısa iki farklı türde olduğu rivayet edilmiştir.

اسمان أعجميان بدليل منع الصرف . وقرىء : ( مهموزين ) . وقرأ رؤبة : ( آجوج وماجوج ) ، وهما من ولد يافث . وقيل : يأجوج من الترك ، ومأجوج من الجيل والديلم
Kurtubî13. Jh.✓ Zitat verifiziert

Kurtubî bu bölümde öncelikle Ye'cûc ve Me'cûc kelimelerinin dilbilimsel kökenini (hemzeli/hemzesiz okuyuşlar, Arapça mı yoksa yabancı isim mi olduğu) tartışır, ardından bu kavimlerin kimliği, nesli (Yâfes'in oğulları oldukları), fiziksel özellikleri, fesatlarının mahiyeti ve sed inşasıyla ilgili çeşitli rivayetleri nakleder. Metin, bunların yeryüzünde bozgunculuk çıkaracak, insan yiyecek ve savaş gücüyle donanmış devasa topluluklar olduğunu, kıyamete yakın seddi delip çıkacaklarını belirten hadisleri sıralar.

وقيل : إنما لم ينصرفا لأنهما اسمان أعجميان مثل طالوت وجالوت غير مشتقين علتاهما في منع الصرف العجمة والتعريف والتأنيث
Beydâvî13. Jh.✓ Zitat verifiziert

Beydâvî bu ayette Ye'cûc ve Me'cûc'un Nuh'un oğlu Yâfes'in soyundan iki kabile olduğunu, halkın Zülkarneyn'den kendileriyle bu kabileler arasına bir sed yapması karşılığında vergi (harâc) toplamayı teklif ettiğini, ancak Zülkarneyn'in Allah'ın kendisine verdiği mülk ve imkanın bu vergiden daha hayırlı olduğunu söyleyerek sadece güç/malzeme yardımı istediğini açıklar. Ayrıca sed yapım sürecini -demir kütlelerin getirilmesi, iki dağ arasının doldurulması, körükleme ile ateşleştirilmesi ve üzerine erimiş bakır dökülmesi- teknik detaylarıyla izah eder.

قال ما مكني فيه ربي خير ما جعلني فيه مكينا من المال والملك خير مما تبذلون لي من الخراج ولا حاجة بي إليه.
Taberî9-10. Jh.✓ Zitat verifiziert

Taberî bu pasajda öncelikle 'ya'cûc ve me'cûc' kelimesinin hemzeli mi hemzesiz mi okunacağı konusundaki kıraat ihtilafını ele alır ve hemzesiz okuyuşu tercih eder. Ardından bu iki topluluğun yeryüzünde yapacağı fesadın mahiyeti hakkındaki görüşleri nakleder; kimine göre onlar insanları yerlerdi, kimine göre ise henüz fesad çıkarmamışlar, ileride fesad çıkaracaklardır. Taberî, Zülkarneyn'e gelen kavmin şikayetinin geçmişte olan bir fesaddan değil, gelecekte olacak korkudan kaynaklandığını, bunun da nakledilen rivayetlerle desteklendiğini belirtir.

والقراءة التي هي القراءة الصحيحة عندنا (إن ياجوج وماجوج) بألف بغير همز لإجماع الحجة من القراء عليه
Fahreddin er-Râzî12-13. Jh.✓ Zitat verifiziert

Bu müfessire göre metin önce 'harâc/harc' kıraat farkını ve anlam farklılıklarını (cul, sultanın topladığı vergi, cizye/arazi vergisi gibi görüşleri) aktarır. Ardından '{يومئذ}' ifadesinin üç farklı anlama gelebileceğini belirtir: sed inşa edildiği gün, sed yıkılıp Ye'cûc-Me'cûc'un çıktığı gün, ya da kıyamet günü. Râzî, bu ihtimaller arasında en yakın görüşün sed'in dümdüz edildiği ve sûra üfürüleceği vaktin kastedilmesi olduğunu belirtir.

إلا أن الأقرب أن / المراد الوقت الذي جعل الله ذلك السد دكا فعنده ماج بعضهم في بعض

Vergleich

Gemeinsamkeiten

Tüm müfessirler Ye'cûc ve Me'cûc kelimelerinin dilbilimsel yapısını (hemzeli/hemzesiz okuyuş, gayr-i munsarif oluşu) tartışır ve bunların Yâfes'in soyundan gelen kavimler olduğu, Zülkarneyn'in inşa ettiği sed ile ilgili rivayetleri nakleder. Kıraat farklılıkları ve dilbilim analizi ortak yöntemsel zemin oluşturur.

Unterschiede

Zemahşerî ve Kurtubî bu kavimlerin fiziksel özellikleri, insan yemeleri ve tahribat şekilleri gibi rivayet detaylarına daha çok yer verirken, Beydâvî sed yapım sürecinin teknik detaylarına ve Zülkarneyn'in vergi teklifini reddetme motivasyonuna odaklanır. Taberî fesadın geçmişte mi gelecekte mi olduğu sorusuna eğilirken, Râzî '{يومئddi}' ifadesinin zamansal anlamı üzerinde durur; bu farklar müfessirlerin ilgi alanı ve yöntemsel vurgu farkından kaynaklanır.

Historischer Kontext

Taberî'den (en eski) Râzî'ye (daha sonraki) kadar dilbilimsel/kıraat analizi metodu sabit kalmış, ancak zamanla rivayetlerin değerlendirilmesinde temkinli yaklaşım ve anlam katmanlarının çoğullaştırılması (Râzî'nin üç ihtimal sunması gibi) daha belirgin hale gelmiştir. Bu, tefsir usulünün zamanla rivayet nakli yanında akli/bağlamsal yorumu da güçlendirdiğini gösterir.

Bezug zur Gegenwart

Bu tür kıssalar, insanların ortak tehlikelere karşı birlikte çözüm üretme, bilgi ve kaynakları paylaşma konusundaki tarihî örnekler olarak okunabilir. Zülkarneyn'in karşılıksız yardım teklifi, toplumsal dayanışma ve karşılık beklemeden hizmet etme ruhuna dair düşündürücü bir örnek sunar. Ayrıca farklı kıraat ve rivayetlerin bir arada değerlendirilmesi, ilim geleneğinde çoğulcu ve temkinli yaklaşımın önemine işaret eder.

KI-Analyse — keine Fatwa oder Urteil, noch nicht durch Fachprüfung freigegeben