Bu müfessire göre âyetteki istisna, ehl-i tevhid (tevhid ehli) hakkındadır ve Allah'ın onları cehenneme koyduktan sonra dilediği zaman oradan çıkaracağına işaret eder. Metinde bu konuda âlimler arasında görüş ayrılığı nakledilmekte; bazıları istisnanın huld (ebedi kalış) değil azaptan tecavüz/bağışlama anlamına geldiğini, bazıları ise cehennemin bir gün boşalacağına dair rivayetleri zikretmektedir. Taberî, Rabî' b. Enes'ten nakledilen görüşün (ahkabın sonu olmadığı) daha sahih olduğunu belirtmekle birlikte farklı te'vil ihtimallerini de aktarmaktadır.

إن الربيع وقتادة قد قالا: إن هذه الأحقاب لا انقضاء لها ولا انقطاع

Zemahşerî'ye göre 'dâimen' (ebedî) kaydının ma'nası, cennet ve cehennemin gökleri ve yerlerinin de ebedî yaratıldığına işaret eder; 'illâ' istisnası ise ehl-i cennet ve ehl-i cehennemin ebediliğinden bir istisna değil, sadece azabın veya nimetin türünden bir istisnadır. Yani cehennem ehli sadece ateşle değil zemherir ve başka azap türleriyle de, ayrıca Allah'ın gazabı ve hor görmesiyle azaplanır; cennet ehli de cennet nimetinin yanında Allah'ın rızasına da nail olur. Bu bağlamda İbn Amr b. el-Âs'tan nakledilen 'cehennemin bir gün boşalacağı' rivayetini reddeder ve bunu sapkınlık olarak değerlendirir; rivayet sahih olsa bile bunun cehennemin tümden boşalması değil, ateşten zemherire geçiş anlamına geldiğini belirtir.

هو استثناء من الخلود في عذاب النار ، ومن الخلود في نعيم الجنة : وذلك أن أهل النار لا يخلدون في عذاب النار وحده ، بل يعذبون بالزمهرير وبأنواع من العذاب سوى عذاب النار

Bu müfessire göre Allah'ın 'fe’âlün limâ yürîd' vasfı, hiçbir kimsenin O'nun üzerinde bir hüküm veya hak sahibi olamayacağını, dilediğini yapacağını gösterir; buradan hareketle ehl-i sünnetin O'na kimse için mükellefiyet gerekmediği görüşüne dayandığı belirtilir, ancak bu istidlal zayıf bulunur. Ayrıca ehl-i cehennemin 'ahkâb' süresiyle azapta kalmasına dair istisna tartışması aktarılırken bunun cehennemden çıkış anlamına gelip gelmediği farklı görüşlerle (Zeccâc, Ebu Bekir el-Asamm, İbn Kuteybe, İbn el-Enbârî, Ferrâ) değerlendirilir. Kudüs, Selam, Aziz, Gaffar, Halim, Vâhid, Ganî, Sabûr gibi ilahi isimlerin sülûb (olumsuzlama) esasına dayandığı ve bunların sonsuz sayıda olabileceği anlatılır.

المسألة الرابعة : احتج أصحابنا بهذه الآية على أنه تعالى لا يجب لأحد من المكلفين عليه شيء ألبتة ، وهو ضعيف لأن الآية دالة على أنه يفعل ما يريد ، فلم قلتم : إنه يريد أن لا يعطي الثواب .

Kurtubî'ye göre 'fe'âlün limâ yürîd' ifadesi Allah'ın irade ettiği şeyi yapmaktan hiçbir engelle men edilmediğini ifade eder. Bu bağlamda dilcilerin 'fe'âl' kelimesinin i'rab ve terkip yönünden farklı açıklamalarını (Zemahşerî, Ferrâ, Taberî) nakleder; ayrıca Ebû Bekir'e dair bir rivayeti de bu ayetle ilişkilendirir.

أي لا يمتنع عليه شيء يريده الزمخشري : فعال خبر ابتداء محذوف وإنما قيل : فعال لأن ما يريد ويفعل في غاية الكثرة

İbn Kesîr, âyetin muhtemel bir anlamının 'Allah ne dilerse onu yapar, hükmünün önüne geçilemez ve yaptığından sorumlu tutulamaz' olduğunu belirtir; bunun sebebini Allah'ın azameti, kahrı, hikmeti ve adaleti olarak açıklar. Bu görüşü desteklemek için Ebu Bekir es-Sıddîk'ın ölüm hastalığında doktorun kendisine 'İnnî fe'âlün limâ ürîd' dediğini nakleden rivayeti zikreder.

ويحتمل أن يكون قوله تعالى أي مهما أراد لفعله لا معقب لحكمه ولا يسأل عما يفعل لعظمته وقهره وحكمته وعدله كما روينا عن أبي بكر الصديق أنه قيل له وهو في مرض الموت هل نظر إليك الطبيب قال نعم قالوا فما قال لك قال قال لي إني فعال لما أريد

Beydâvî'ye göre 'zefir ve şehîk' cehennem ehlinin şiddetli sıkıntı ve kederini ifade eder; bu ya kalbi hararetin kaplayıp nefesin sıkıştığı kimsenin haline, ya da eşek seslerine benzetmedir. 'Semâlar ve yer durdukça' ifadesi ise ebedîliğin süresiyle ilgili gerçek bir bağlantı değildir, Arapların ebediyeti ve mübalağayı temsilî olarak ifade tarzıdır. İstisna (illâ mâ şâe rabbuke) ise muvahhid fasıkların cehennemden çıkacağına işaret eder ve bu, istisnanın sıhhati için yeterlidir.

والمراد بهما الدلالة على شدة كربهم وغمهم وتشبيه حالهم بمن استولت الحرارة على قلبه وانحصر فيه روحه